Ngày 21/4/2023, Ban Tổ chức Tỉnh ủy ban hành Hướng dẫn số 10-HD/BTCTU “một số nội dung về công tác kết nạp quần chúng vào Đảng và công nhận đảng viên chính thức”.
Theo đó, việc xây dựng Hướng dẫn mới thực hiện theo nguyên tắc: Tuân thủ Điều lệ Đảng, thống nhất với các Quy định, Hướng dẫn của Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng và nghiệp vụ công tác đảng viên; kế thừa cơ bản bố cục, nội dung còn phù hợp của Hướng dẫn số 15-HD/BTCTU, ngày 22/10/2018 của Ban Tổ chức Tỉnh ủy “một số nội dung về công tác kết nạp quần chúng vào Đảng và công nhận đảng viên chính thức”.

Một số nội dung sửa đổi, bổ sung cụ thể như sau:
Đối với mục 2.1, bổ sung thêm trách nhiệm của chi bộ (kể cả chi bộ cơ sở) và các tổ chức đoàn thể trong việc giới thiệu, giúp đỡ quần chúng vào Đảng: “Tổ chức đoàn thanh niên hoặc tổ chức công đoàn nơi quần chúng đang sinh hoạt phát hiện, lựa chọn đoàn viên ưu tú, ra nghị quyết giới thiệu cho chi bộ xem xét kết nạp Đảng. Định kỳ (tháng, quý, năm), các tổ chức đoàn thể xem xét giới thiệu đoàn viên hội viên ưu tú để chi bộ công nhận cảm tình Đảng (văn bản kèm danh sách đề nghị chi bộ công nhận cảm tình Đảng, biên bản họp).
Căn cứ vào nghị quyết của tổ chức đoàn thanh niên hoặc tổ chức công đoàn giới thiệu đoàn viên ưu tú vào Đảng, chi bộ giao nhiệm vụ cho quần chúng để thử thách và có nghị quyết phân công đảng viên chính thức giúp đỡ quần chúng phấn đấu vào Đảng. Lập tổ trung kiên, phân công cấp ủy viên theo dõi, chỉ đạo tổ trung kiên sinh hoạt, học tập, công tác. Định kỳ (tháng, quý, năm) tổ trung kiên kiểm điểm kết quả công tác, học tập, việc tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống của cảm tình Đảng; bình chọn, giới thiệu những cảm tình Đảng phấn đấu tốt, có nhiều tiến bộ, thật sự tiêu biểu với chi bộ để xem xét kết nạp vào Đảng. Chi bộ tổ chức họp, xem xét và ra nghị quyết báo cáo với cấp ủy cấp trên trực tiếp về việc thực hiện các thủ tục kết nạp quần chúng vào Đảng, gồm các nội dung sau:
+ Kế hoạch bồi dưỡng kết nạp đảng viên trong năm (báo cáo vào tháng 01 hàng năm).
+ Danh sách cảm tình đảng đã học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, có xác định thời gian dự kiến chi bộ xem xét đề nghị kết nạp vào Đảng (báo cáo vào tháng 01 hàng năm và báo cáo bổ sung khi có thay đổi).
+ Danh sách đề nghị cử đối tượng cảm tình Đảng đi học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng (báo cáo vào tháng 01 hàng năm).
+ Danh sách công nhận đối tượng cảm tình Đảng trong tháng (báo cáo hàng tháng)”.
Đối với mục 2.1.4, bổ sung thêm nhiệm vụ đối với ban thường vụ các cấp ủy trực thuộc tỉnh: “Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ban thường vụ các cấp ủy trực thuộc tỉnh xây dựng kế hoạch kết nạp đảng viên phù hợp với đặc điểm, tình hình của đảng bộ, thường xuyên chỉ đạo, hướng dẫn các cấp ủy cấp dưới xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kết nạp đảng viên, chú trọng phân công nhiệm vụ cấp ủy viên trong công tác kết nạp đảng viên”.
Đối với mục 2.2, (lấy ý kiến nhận xét của tổ chức chính trị - xã hội nơi làm việc và chi ủy nơi cư trú khi xem xét kết nạp đảng viên, chuyển đảng viên dự bị thành đảng viên chính thức), thực tế công tác phát triển Đảng có một số trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhân thân. Vì vậy Hướng dẫn mới có bổ sung nội dung: “Trường hợp đặc biệt không phải lấy ý kiến nhận xét của chi ủy hoặc chi bộ nơi cư trú đối với người vào Đảng thực hiện theo quy định của Ban Bí thư”.
Về đảng viên giới thiệu người vào Đảng, điều chỉnh, bổ sung như sau: “Là đảng viên chính thức, cùng công tác, lao động, học tập hoặc cùng sinh hoạt nơi cư trú ít nhất 12 tháng với người được giới thiệu vào Đảng trong cùng một đơn vị thuộc phạm vi lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ cơ sở. Nếu đảng viên giới thiệu người vào Đảng chuyển đến đảng bộ, chi bộ cơ sở khác, bị kỷ luật hoặc vì lý do khác không thể tiếp tục theo dõi, giúp đỡ người vào Đảng thì chi bộ phân công đảng viên chính thức khác theo dõi, giúp đỡ người vào Đảng (không nhất thiết đảng viên đó cùng công tác, lao động, học tập hoặc cùng sinh hoạt nơi cư trú với người vào Đảng ít nhất 12 tháng)… Đối với cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp không có tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, người vào Đảng phải là đoàn viên Công đoàn, được ban chấp hành công đoàn cơ sở và một đảng viên chính thức giới thiệu.”.
Đối với mục 2.3.2, cách kê khai lý lịch của người xin vào Đảng, điều chỉnh, bổ sung một số nội dung cho phù hợp với quy định hiện hành như sau: Về quê quán: “Ghi rõ quê quán trong giấy chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân”; về trình độ hiện nay, bổ sung: “Đối với những trường hợp đã học lý luận chính trị ở các cơ sở đào tạo ngoài hệ thống trường chính trị của Đảng hoặc đã học chính trị chuyên ngành và sau đại học tại Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, thì ghi trình độ lý luận chính trị theo giấy xác nhận trình độ lý luận chính trị được các cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của Ban Bí thư và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương”; về hoàn cảnh gia đình, bổ sung thêm đối tượng cần phải khai là “con nuôi có đăng ký hợp pháp”, bổ sung thêm mục “25. Nhận xét của chi ủy hoặc của chi bộ (nơi không có chi ủy)” và mục “26. Chứng nhận của cấp ủy cơ sở”.
Từ thực tiễn công tác hướng dẫn kê khai lý lịch của người xin vào Đảng theo kiến nghị của một số cấp ủy cơ sở, Ban Tổ chức Tỉnh ủy bổ sung hướng dẫn “Trường hợp vợ (hoặc chồng) của người xin vào Đảng đã chết (hoặc đã ly hôn) thì không khai những nội dung về ông, bà nội ngoại, cha, mẹ vợ (hoặc chồng); vợ (hoặc chồng); anh, chị em ruột của vợ (chồng)”. Vì theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thì quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ thời điểm vợ hoặc chồng chết (hoặc kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật).
Về phương pháp thẩm tra, xác minh, điều chỉnh, bổ sung và biên tập lại như sau:
“+ Nếu người vào Đảng có người thân (mục 22: Cha, mẹ đẻ (hoặc người nuôi dưỡng từ nhỏ); cha, mẹ vợ (hoặc cha, mẹ chồng); vợ (hoặc chồng); anh, chị em ruột của bản thân, của vợ (chồng); các con bao gồm con đẻ, con nuôi có đăng ký hợp pháp) là đảng viên: và trong lý lịch người vào Đảng đã khai đầy đủ, rõ ràng, trung thực theo quy định, thì không phải thẩm tra, xác minh về lịch sử chính trị nhưng phải thẩm tra, xác minh về chính trị hiện nay và việc chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nghĩa vụ của công dân nơi cư trú.
+ Nếu người thân của người vào Đảng không phải là đảng viên thì thẩm tra, xác minh về lịch sử chính trị, chính trị hiện nay và việc chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nghĩa vụ của công dân nơi cư trú”.
Đối với mục 2.3.5, việc xem xét kết nạp đảng viên ở nơi chưa có đảng viên, chưa có chi bộ, bổ sung: “Đối với doanh nghiệp không có vốn nhà nước: Quần chúng làm việc trong các doanh nghiệp không có vốn nhà nước có nguyện vọng xin vào Đảng thì cấp ủy xã, phường, thị trấn nơi quần chúng cư trú giới thiệu về chi bộ khu dân cư để phân công đảng viên chính thức tuyên truyền, giúp đỡ. Trường hợp quần chúng làm việc trong các doanh nghiệp không có vốn nhà nước ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp không có chi bộ nhưng có đảng ủy cơ sở thì đảng ủy cơ sở giới thiệu quần chúng về một trong số chi bộ trực thuộc để phân công đảng viên chính thức giúp đỡ. Khi quần chúng có đủ điều kiện và tiêu chuẩn vào Đảng thì chi bộ làm các thủ tục đề nghị kết nạp vào Đảng theo quy định”.
Về thủ tục giải quyết những trường hợp kết nạp người vào Đảng (hoặc công nhận đảng viên chính thức) sai quy định, bổ sung: “Trường hợp tổ chức đảng đã sáp nhập, giải thể hoặc bị giải tán thì cấp ủy có thẩm quyền nơi người vào Đảng đang sinh hoạt ra quyết định”; … “Trường hợp tổ chức đảng đã sáp nhập, giải thể hoặc bị giải tán thì cấp ủy có thẩm quyền nơi người vào Đảng đang sinh hoạt tiến hành thẩm tra, xác minh và làm lại các thủ tục đúng quy định”; … “Trường hợp đã tiếp nhận đảng viên, sau đó mới phát hiện thì cấp ủy có thẩm quyền nơi đảng viên sinh hoạt hủy bỏ quyết định sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của cấp ủy cấp trên có thẩm quyền”.
Về lưu ý khi xác nhận lý lịch của người xin vào Đảng, bổ sung nội dung: “Người được xem xét, đề nghị kết nạp vào Đảng mà qua thẩm tra, xác minh hồ sơ, lý lịch không phát hiện có vấn đề chính trị cần xem xét thì cấp ủy cơ sở phải có nội dung nhận xét, kết luận về tiêu chuẩn chính trị vào lý lịch người xin vào Đảng, không ban hành kết luận riêng”.
Ngoài những nội dung cơ bản được bổ sung, sửa đổi nêu trên, trong Hướng dẫn mới có một số điều chỉnh nhỏ như: Cập nhật tên tổ chức, cơ quan; về cách trình bày, câu chữ và cách diễn đạt để phù hợp, dễ hiểu hơn.
Công Minh