Chỉ thị của Bộ Chính trị (khóa XIII) về phổ cập giáo dục (PCGD), giáo dục bắt buộc xóa mù chữ cho người lớn và đẩy mạnh phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông (GDPT)

Ngày 05/01/2024, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 29-CT/TW về công tác PCGD, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ cho người lớn và đẩy mạnh phân luồng học sinh trong GDPT. Chỉ thị số 29-CT/TW được cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương tổ chức quán triệt và triển khai nghiêm túc, rộng khắp với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, tạo được sự chuyển biến nhận thức về vai trò, trách nhiệm lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân trong việc PCGD, xóa mù chữ cho người lớn.

Năm 2021, tỉnh Đồng Nai tiến hành tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XI); Kế hoạch số 63-KH/TU tỉnh Đồng Nai về “PCGD mầm non cho trẻ 05 tuổi, củng cố kết quả PCGD tiểu học và trung học cơ sở, tăng cường phân luồng cho học sinh sau trung học cơ sở và xóa mù chữ cho người lớn”; công tác xóa mù chữ, PCGD và phân luồng cho học sinh sau trung học cơ sở tiếp đạt được những kết quả quan trọng; cơ sở vật chất được củng cố và phát triển; công tác xã hội hóa giáo dục đã đạt được những tiến bộ nhất định. Qua đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên, giáo viên và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh có những chuyển biến sâu sắc về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác PCGD, phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và xóa mù chữ cho người lớn, góp phần xây dựng môi trường giáo dục, đời sống văn hóa lành mạnh; đồng thời, hình thành những nét mới, tiến bộ trong nếp nghĩ, lối sống của Nhân dân; từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nâng cao trình độ dân trí trong toàn tỉnh.

Ngay từ năm 2015, tỉnh đã hoàn thành các mục tiêu về PCGD mầm non cho trẻ 05 tuổi đã được Bộ GD&ĐT công nhận^[1]; năm 2020, kết quả trẻ từ 3-5 tuổi vào học mẫu giáo đạt 97%, đạt mục tiêu của Chỉ thị số 10-CT/TW của Trung ương. Năm 2020, PCGD tiểu học đạt 57.159/57.159 em vào học lớp 1, tỷ lệ 100%, đạt chỉ tiêu đề ra của Chỉ thị số 10-CT/TW của Trung ương, Kế hoạch số 63-KH/TU của Tỉnh ủy. Năm 2021, học sinh tiểu học hoàn thành chương trình tiểu học được lên lớp 6 đạt 100%; vượt chỉ tiêu của Chỉ thị số 10-CT/TW của Trung ương, đạt mục tiêu của Kế hoạch số 63-KH/TU của Tỉnh ủy. Công tác xóa mù chữ cho người lớn trong độ tuổi từ 15-35 biết chữ là 960.810, đạt tỷ lệ 98,93% và số người trong độ tuổi từ 15-35 mù chữ là 10.395, với tỷ lệ 1,07% (giảm 1,8% so với năm 2016). Số người trong độ tuổi từ 15-60 biết chữ là 1.902.255, đạt tỷ lệ 95,85% và số người trong độ tuổi từ 15-60 mù chữ là 82.459, với tỷ lệ 4,15% (giảm 3,13% so với năm 2016...

Tuy nhiên, do tốc độ tăng dân số cơ học khá lớn tại một số địa bàn có khu công nghiệp của tỉnh đã gây áp lực rất lớn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, các điều kiện đảm bảo cho công tác PCGD - xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh. Nhiều hộ gia đình chuyển từ các tỉnh khác về Đồng Nai để làm kinh tế, gây nhiều khó khăn trong việc theo dõi, cập nhật và quản lý đối tượng phổ cập cũng như vận động đối tượng trong độ tuổi ra lớp. Chất lượng PCGD chưa thật vững chắc, chênh lệch giữa các vùng còn lớn; nhận thức về giáo dục nghề nghiệp chưa đầy đủ, mục tiêu phân luồng học sinh sau trung học cơ sở một số địa phương chưa đạt yêu cầu; một số nơi kết quả xóa mù chữ cho người lớn chưa bền vững, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; mạng lưới trường, lớp chưa đáp ứng được nhu cầu học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập; tình trạng thiếu giáo viên ở các cấp học vẫn còn, chưa được giải quyết triệt để, nhất là giáo viên mầm non, giáo viên dạy môn học mới theo chương trình GDPT 2018.

Để nâng cao chất lượng công tác PCGD, xóa mù chữ cho người lớn và đẩy mạnh phân luồng học sinh trong GDPT, tại Chỉ thị số 29-CT/TW, ngày 05/01/2024 của Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đó là:

1. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường công tác vận động, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên, Nhân dân, nhất là người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác PCGD, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ cho người lớn và phân luồng học sinh trong GDPT, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

2. Hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, tạo sự đồng bộ, liên thông, nâng cao chất lượng công tác PCGD, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ cho người lớn và phân luồng học sinh sau trung học đáp ứng yêu cầu đề ra.

3. Đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, chương trình, phương thức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục nghề nghiệp theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, tiếp cận dần chuẩn các nước tiên tiến.

4. Nâng cao vai trò chủ đạo, trách nhiệm quản lý nhà nước, bảo đảm tổ chức thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tăng cường nguồn lực, bảo đảm ngân sách để hoàn thành các mục tiêu về phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ, phân luồng học sinh trong GDPT, ưu tiên phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em mẫu giáo từ 03 đến 05 tuổi. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về GD&ĐT từ Trung ương đến cơ sở; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm.

Tiếp tục hoàn thiện mạng lưới trường, lớp, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, bảo đảm điều kiện cho giáo dục mầm non, GDPT, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa gắn với quy hoạch hệ thống giáo dục quốc dân, quy hoạch quốc gia, ngành. Đặc biệt quan tâm phát triển mạng lưới trường, lớp học; trường dân tộc nội trú, lớp bán trú.

Đẩy mạnh xã hội hóa, tạo điều kiện cho cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước đầu tư xây dựng trường, lớp, nhất là trường mầm non, nhà trẻ ngoài công lập tại khu công nghiệp, vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế khó khăn...

Tiết học thể dục của học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Du, (phường Quyết Thắng, thành phố Biên Hòa)

Phát huy những kết quả đạt được, nhất là với việc quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm, hiệu quả Chỉ thị số 29-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XIII), tin tưởng rằng thời gian tới tỉnh Đồng Nai sẽ tiếp tục đạt được nhiều kết quả khả quan trong công tác PCGD, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ cho người lớn và đẩy mạnh phân luồng học sinh trong GDPT, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện GD&ĐT, hoàn thành tốt nhiệm vụ PCGD và xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh.

Trần Chi