“Lỗ hổng” thiếu vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) - Nguy cơ hiện hữu

Bắt đầu từ giữa năm 2023 đến nay, tình trạng thiếu nhiều loại vắc xin trong chương trình TCMR kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ tiêm bù, tiêm vét cho các đối tượng chưa tiêm chủng hoặc tiêm chưa đủ liều chậm tiến độ, nhiều dịch bệnh trong chương trình TCMR chấm dứt từ nhiều năm trước, nay đã trở lại nguy cơ dịch chồng dịch xuất hiện ngay trước mắt.

Các bệnh truyền nhiễm, đã có vắc xin ngừa trong chương trình TCMR như: bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi đã quay trở lại và bùng phát ở một số địa phương trong cả nước. Mới đây, chiều ngày 11/8/2024, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản đề nghị UBND thành phố công bố dịch sởi khi mà số ca mắc sởi từ đầu năm đến nay của Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt qua con số 500 ca, trong đó, có 03 ca tử vong. Đáng lưu ý là hơn 50% số ca mắc sởi là xuất phát từ những địa phương khác đến Thành phố Hồ Chí Minh để điều trị. Những tỉnh, thành có giáp ranh với Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó, có tỉnh Đồng Nai đang là nơi có nguy cơ rất cao trong lây lan dịch sởi và nếu không có sự chuẩn bị ứng phó kịp thời trong việc tiêm ngừa sởi cho các đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao, nhất là khi mùa tựu trường năm học mới chuẩn bị đã đến, hàng loạt trẻ em bắt đầu trở lại trường học, thì việc bùng phát ổ dịch sởi lớn như Thành phố Hồ Chí Minh là có khả năng rất cao. Tính từ đầu năm 2024 đến nay tỉnh Đồng Nai đã ghi nhận gần 40 ca mắc sởi, 19 ca bệnh ho gà, hơn 3,6 ngàn ca bệnh tay chân miệng…

Ảnh chụp màn hình phỏng vấn của VTC14- Bất thường dịch sởi tại Đồng Nai

Với sự gia tăng đồng loạt nhiều ổ dịch bệnh, nguy cơ dịch chồng dịch rất cao tại nhiều địa phương trong cả nước, chiều ngày 22/8/2024, Bộ Y tế đã phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tiếp và trực tuyến hưởng ứng Tuần lễ tiêm chủng thế giới năm 2024 và phát động triển khai chiến dịch tiêm vắc xin Sởi. Tuần lễ với chủ đề “Chung tay tiêm chủng phòng, chống dịch bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Để thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn tỉnh và thực hiện tốt chỉ đạo của Bộ Y tế, chính quyền các cấp, địa phương, đơn vị, người dân trên địa bàn tỉnh cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

1- Các bậc cha mẹ, hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm hãy đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch vì sức khỏe của con em mình trong tiêm chủng thường xuyên và các chiến dịch tiêm chủng. Hãy coi việc tiêm chủng không chỉ là quyền lợi, trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng;

2- Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Y tế và các sở, ban, ngành có liên quan thúc đẩy triển khai tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng thuộc Chương trình TCMR đảm bảo an toàn, hiệu quả; rà soát, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh, chưa tiêm đủ mũi; vận động các gia đình đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, đúng lịch. Ngành Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế trong việc rà soát tiền sử tiêm chủng, tuyên truyền vận động các gia đình, phụ huynh học sinh đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, đúng lịch theo hướng dẫn của ngành Y tế;

3- Đối với chiến dịch tiêm vắc xin sởi, đề nghị UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo sở, ban, ngành xây dựng, ban hành kế hoạch tiêm chủng bổ sung vắc xin sởi - rubella, bố trí đầy đủ kinh phí, nhân lực, trang thiết bị cho điểm tiêm chủng bao gồm cả các đội cấp cứu lưu động, tổ chức buổi tiêm chủng và theo dõi, xử trí các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng; tuyên truyền ý nghĩa, lợi ích của hoạt động tiêm bổ sung vắc xin sởi - rubela cho đội ngũ cán bộ, giáo viên các khối tiểu học, mầm non, mẫu giáo vận động phụ huynh đồng ý cho con em tham gia tiêm vắc xin;

4- Để tiếp tục duy trì thành quả của công tác tiêm chủng, đề nghị chính quyền các cấp, các ban, ngành, đoàn thể đã có sự quan tâm, song cần chỉ đạo sát sao hơn nữa, đặc biệt, đảm bảo đủ kinh phí để triển khai công tác tiêm chủng của địa phương, trong đó, ưu tiên kinh phí cho triển khai TCMR, kinh phí cho công tác phòng, chống dịch những bệnh có vắc xin như: sởi, bạch hầu,...

Màn hình 63 điểm cầu tại các tỉnh tại Hội nghị Tuần lễ tiêm chủng thế giới năm 2024 và phát động triển khai chiến dịch tiêm vắc xin Sởi

Ngọc Ánh