Những nội dung cần quan tâm trong kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với tổ chức đảng và đảng viên

Kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của ủy ban kiểm tra các cấp nhằm xem xét kết luận rõ đúng sai, xác định rõ vi phạm (nếu có) của tổ chức đảng, đảng viên để phát huy ưu điểm, uốn nắn, sửa chữa, khắc phục khuyết điểm, vi phạm, xử lý tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật của đảng, góp phần xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh.

Việc kiểm tra này được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, khó khăn và phức tạp vì để phát hiện, xác định chính xác dấu hiệu vi phạm và kiểm tra, kết luận kịp thời, công tâm, khách quan được thì đòi hỏi cán bộ làm công tác kiểm tra phải có trình độ, năng lực và kinh nghiệm công tác thực tiễn; chủ động vận động, thuyết phục, kể cả đấu tranh giúp cho tổ chức đảng, đảng viên được kiểm tra khắc phục được tâm lý mặc cảm, định kiến, phản ứng, thiếu cộng tác trở nên tự giác, chủ động phối hợp trong quá trình kiểm tra.Kết quả kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên phải chỉ rõ việc lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đảng, của đảng viên có ưu điểm gì để phát huy; có hạn chế, khuyết điểm gì cần chấn chỉnh, phòng ngừa và xem xét trách nhiệm nếu đến mức phải thi hành kỷ luật, đồng thời khi kiểm tra cũng phải xem xét việc phân công trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên đã đúng quy định, rõ ràng, hợp lý chưa hoặc còn sai sót để từ đó yêu cầu khắc phục một cách toàn diện, có hệ thống góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên được kiểm tra; tuyên truyền, giáo dục phòng ngừa hạn chế, khuyết điểm, vi phạm ở các tổ chức đảng khác.

Việc kiểm tra đối với tổ chức đảng, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm là góp phần rà soát việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt trong đảng được chấp hành nghiêm túc; công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên được tăng cường; các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước được triển khai toàn diện; một số lĩnh vực nhạy cảm được chấn chỉnh, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, công khai, minh bạch, góp phần nâng cao vị thế, trách nhiệm của công tác kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, đảm bảo đi vào thực chất, có hiệu quả không thực hiện vì chỉ tiêu hoặc thành tích.

Thực tế công tác kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm cũng gặp phải những vấn đề sau: Kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên, nhất là kiểm tra cấp ủy viên cùng cấp và cán bộ chủ chốt khi có dấu hiệu vi phạm là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp và gặp nhiều trở ngại vì đối tượng kiểm tra sợ bị kiểm tra, sợ ảnh hưởng đến uy tín, sợ mất thành tích, thường xuất hiện tâm lý mặc cảm, lo lắng. Còn tình trạng một số tổ chức đảng, đảng viên chưa phát huy được sức chiến đấu, tinh thần tự phê bình và phê bình, do đó, không chủ động cung cấp thông tin cho đoàn kiểm tra, có trường hợp còn quanh co, che giấu vi phạm của đối tượng kiểm tra; một số cán bộ đảng viên có vi phạm nhưng không tự giác, có hành vi đối phó, che giấu khuyết điểm, vi phạm, phản ứng, thiếu hợp tác với đoàn kiểm tra. Tổ chức, cá nhân có liên quan còn tâm lý nể nang, ngại va chạm nên thường e ngại, không muốn cộng tác trong quá trình kiểm tra.

Các cuộc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm được UBKT các cấp nắm bắt qua các nguồn thông tin: đơn thư phản ánh giấu tên, mạo tên nhưng có nội dung, vụ việc cụ thể, qua khảo sát có cơ sở để xem xét; thông qua việc theo dõi báo cáo của các cơ sở đảng, việc nắm tình hình, giám sát thường xuyên của thành viên UBKT các cấp; kết quả thực hiện chương trình kiểm tra, thanh tra, giám sát của hệ thống chính trị; công tác kiểm điểm, phân tích, xếp loại tổ chức cơ đảng và đảng viên hàng năm; việc thu thập, chọn lọc thông tin thông qua dư luận, hội nghị tiếp xúc, đối thoại, tiếp xúc cử tri. Sau khi thu thập thông tin, tập thể Thường trực UBKT các cấp cùng bàn bạc, thảo luận, xác định nội dung dấu hiệu vi phạm, xác định đối tượng liên quan trực tiếp hoặc có vai trò, trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện để quyết định tiến hành kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.

Trong quá trình tiến hành kiểm tra phải bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc, thủ tục, quy trình; bảo đảm khách quan, trung thực, dân chủ, chuẩn xác, chú trọng công tác tư tưởng cho đối tượng được kiểm tra thông qua việc thuyết phục, động viên giúp đối tượng kiểm tra tránh mặc cảm, định kiến để tích cực cộng tác, chấp hành tốt yêu cầu của đoàn kiểm tra khi được kiểm tra; nêu cao ý thức tự giác của tổ chức đảng, đảng viên được kiểm tra trong việc chuẩn bị và báo cáo, giải trình đầy đủ, trung thực các nội dung kiểm tra, thấy được ưu điểm để phát huy, thiếu sót, khuyết điểm hoặc vi phạm (nếu có); không tranh công, đỗ lỗi cho khách quan, “lộ đến đâu nhận đến đó”.

 Quá trình kiểm tra, cán bộ kiểm tra phải bình tĩnh, kiên quyết, nhạy bén, thể hiện rõ bản lĩnh, chính kiến của mình khi tiếp cận, làm việc với đối tượng kiểm tra để việc kiểm tra đạt chất lượng, hiệu quả cao nhất. Tránh hai khuynh hướng: Một là, thiếu công tâm, thiếu ý chí chiến đấu, thiếu thận trọng, khách quan, thiếu dân chủ trong quá trình giải quyết công việc. Hai là, có tác phong, lời nói, hành động hù dọa, gây khó khăn cho đối tượng kiểm tra, để tổ chức đảng cấp dưới, đảng viên được kiểm tra hiểu lầm cho là kiêu ngạo kiểm tra.

Công tác thẩm tra, xác minh là một khâu rất quan trọng trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ của đoàn kiểm tra; kết quả và chất lượng của thẩm tra, xác minh có ý nghĩa quyết định đến tính chuẩn xác của kết luận kiểm tra. Sau khi tiếp nhận, nghiên cứu báo cáo giải trình, tài liệu có liên quan, đoàn kiểm tra phải xác định yêu cầu, các vấn đề cần tập trung làm rõ, xác định các đối tượng cần phải làm việc để có kế hoạch thẩm tra, xác minh. Công tác thẩm tra, xác minh phải đảm bảo nguyên tắc “chứng cứ đến đâu, kết luận đến đó, không suy diễn, không áp đặt, không thành kiến” và phải được tiến hành một cách thận trọng, khoa học, chặt chẽ, đảm bảo công tâm, khách quan, chính xác để đối tượng kiểm tra “tâm phục, khẩu phục”, chấp hành kết luận kiểm tra.

Kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm giúp cho tổ chức đảng sớm nhận định tình hình, có biện pháp ngăn chặn kịp thời, không để khuyết điểm trở thành vi phạm, vi phạm nhỏ trở thành vi phạm lớn, vi phạm ít nghiêm trọng trở thành nghiêm trọng, vi phạm của một người trở thành vi phạm của nhiều người, vi phạm của cá nhân trở thành vi phạm của tổ chức, đồng thời có tác dụng cảnh báo, răn đe, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.

Thông qua kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm giúp cho tổ chức đảng quản lý đảng viên thấy rõ trách nhiệm của mình, rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục, kiểm tra, giám sát đảng viên, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra đảng viên, tổ chức đảng khi có dấu hiệu vi phạm, UBKT các cấp phải chủ động vào cuộc, tranh thủ và nghiêm chỉnh chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, ban thường vụ, thường trực cấp ủy; UBKT cấp trên đối với công tác kiểm tra, giám sát.UBKT các cấp nắm vững và thực hiện tốt các phương pháp cơ bản của công tác kiểm tra, giám sát, nhất là giám sát, kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm.UBKT phải luôn quan tâm kiện toàn UBKT, xây dựng cơ quan UBKT và đội ngũ cán bộ kiểm tra có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát.

Chú trọng kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của UBKT các cấp, tập trung vào các vấn đề quan trọng và bức thiết như: Quản lý và sử dụng đất đai, tài nguyên khoáng sản, tài chính, ngân sách, thuế, hải quan, các chương trình an sinh xã hội, cải cách hành chính, thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm.

Xử lý nghiêm minh tổ chức đảng và đảng viên vi phạm Cương lĩnh chính trị, nghị quyết, chỉ thị quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những hành vi dung túng, bao che cho khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên. Công khai các kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng theo đúng quy định.

  Về quy trình kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, Ban Bí thư đã ban hành kèm theo Quyết định 89-QĐ/TWNgày 01/12/2022dành cho cấp ủy tỉnh và tương đương đến cơ sở; Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành kèm theo Quyết định số 354-QĐ/UBKTTW ngày 22/12/2021 dành cho ủy ban kiểm tra các cấp; Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai ban hành kèm theo Quyết định số 1144-QĐ/TU ngày 18/4/2023 dành cho chi bộ.

                                                                                                                                                                Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy