Tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo sử dụng công nghệ cao (CNC), chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng (KGM)

Thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo sử dụng CNC, chiếm đoạt tài sản trên KGM có chiều hướng gia tăng. Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, xã hội và tâm lý cho cá nhân tổ chức và cộng đồng. Mặc dù các cơ quan, đơn vị, địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tích cực triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh đối với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên KGM. Tuy nhiên, hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với tội phạm này chưa cao, còn nhiều vấn đề khó khăn và phức tạp.

Nguyên nhân là do phương thức, thủ đoạn của tội phạm luôn thay đổi, ngày càng tinh vi, các đối tượng sử dụng các tài khoản “ảo”, SIM điện thoại, tài khoản ngân hàng không chính chủ, liên lạc qua các ứng dụng OTP có tính năng mã hóa đầu cuối (Telegram, Viber, Wechat, Facebook, Messenger,...) để đối phó với cơ quan chức năng; tạo lập các ứng dụng, website giả mạo, chứa mã độc, sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói,... nhằm tương tác với nạn nhân và thu thập thông tin, chiếm đoạt tài sản; trong khi đó, một bộ phận người dân còn lơ là, mất cảnh giác khi có hành vi giao tiếp trên KGM; trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác phòng, chống tội phạm CNC nói chung, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng nói riêng chưa đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn,...

Dự báo thời gian tới, tội phạm trên KGM nói chung, tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua KGM nói riêng tiếp tục diễn biến phức tạp, tác động đến tình hình an ninh, trật tự ở địa phương. Nhằm tăng cường chỉ đạo phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả đối với các loại tội phạm, hành vi phạm tội, trong đó, có tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên KGM, UBND tỉnh đã ban hành văn bản số 1177/UBND-THNC, ngày 11/02/2025 về tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng CNC trên KGM. Trong đó, yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm sau:

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc, có kết quả các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác phòng, chống tội phạm nói chung, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên KGM.

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, nhất là, các lĩnh vực dễ nảy sinh hoặc có sơ hở để tội phạm lợi dụng hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng như: viễn thông, Internet, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng,... rà soát những vấn đề còn khó khăn, bất cập, vướng mắc, đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật có liên quan, nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói chung và lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên KGM nói riêng; quan tâm đầu tư kinh phí, nguồn nhân lực cho hoạt động bảo đảm an toàn, an ninh mạng của cơ quan, đơn vị, địa phương, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành, tổ chức, doanh nghiệp, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, nhất là, vai trò tiên phong, đi đầu của đội ngũ cộng tác viên Ban Chỉ đạo 35, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức tuyên truyền phòng, chống tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng; tuyên truyền thường xuyên, liên tục, với các hình thức linh hoạt, sáng tạo, phù hợp thực tiễn, nội dung tuyên truyền thường xuyên được đổi mới, đa dạng, dễ nhớ, dễ hiểu, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong xã hội nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của người dân; cán bộ, đảng viên, sinh viên, học sinh... về phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn cũng như tố giác với cơ quan chức năng khi phát hiện đối tượng, dấu hiệu tội phạm.

Tăng cường công tác nắm tình hình, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa nghiệp vụ và phòng ngừa xã hội nhằm hạn chế các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm; triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh, phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên KGM; làm tốt công tác tiếp nhận, giải quyết tin báo tố giác tội phạm.

Tập trung điều tra, xác minh, xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt. Xây dựng các kế hoạch, mở cao điểm tấn công trấn án các loại tội phạm, trong đó, có tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng. Phối hợp với cơ quan liên quan nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong bảo đảm an ninh, trật tự trên KGM, đẩy mạnh phát động phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc", góp phần hạn chế thấp nhất xảy ra các vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng. Thường xuyên tổng hợp, cập nhật thông tin, tài liệu về phương thức, thủ đoạn (nhất là, các phương thức, thủ đoạn mới) và kết quả đấu tranh, xử lý đối với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng để cung cấp và phối hợp với các cơ quan, ban, ngành, địa phương trong công tác tuyên truyền, cảnh báo, nâng cao ý thức cảnh giác của người dân.

Tiếp tục nâng cao vai trò giám sát, phản biện trong thực hiện chính sách, pháp luật trên lĩnh vực an ninh mạng, an toàn thông tin và công tác phòng, chống tội phạm CNC, trọng tâm là tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên KGM. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm đẩy lùi hoạt động lừa đảo sử dụng CNC, chiếm đoạt tài sản trên KGM trong thời gian tới.

Vĩnh Nam