Thiết chế văn hóa trên địa bàn tỉnh: các mô hình hoạt động hiệu quả

Hệ thống thiết chế văn hóa là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, vui chơi, giải trí nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, là cầu nối để chuyển tải các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước thông qua lồng ghép các hoạt động hội họp tại cơ sở. Những năm qua, các cấp ủy, chỉnh quyền đã tạo những điều kiện thuận lợi để người dân khai thác, sử dụng những thiết chế sẵn có, đóng góp xây dựng những thiết chế văn hóa mới phù hợp với địa bàn cư trú, phong tục tập quán để thiết chế văn hóa thật sự trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng.

Quang cảnh Văn miếu Trấn Biên​, Biên Hòa, Đồng Nai (Ảnh TL)

Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo địa phương, đơn vị ban hành các quy định thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương, tạo điều kiện cho các thiết chế văn hóa cơ sở hoạt động; khuyến khích đầu tư, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa; tuyên truyền, nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả; trong đó, phải kể đến các mô hình như: Mô hình Ngôi nhà Trí tuệ tại huyện Vĩnh Cửu; Mô hình Câu lạc liên thế hệ tại xã An Viễn (huyện Trảng Bom), mô hình này hiện có hơn 100 thành viên với tổng số quỹ do các thành viên tự nguyện đóng góp trên 100 triệu đồng để tổ chức các hoạt động giúp đỡ nhau phát triển kinh tế; thường xuyên tố chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục - thể thao cho các thành viên tham gia và tham gia các hội thi, hội diễn, liên hoan văn hóa văn nghệ, thể dục - thể thao do cấp trên tổ chức. Đây là một mô hình mang đậm chất nhân văn, đa dạng hoạt động, phát huy được cách tiếp cận liên thế hệ, phù hợp với văn hóa, truyền thống, đạo lý của người Việt Nam.

Ngoài ra, các mô hình Câu lạc bộ xe đạp Việt Hoa sinh hoạt tại Trung tâm Văn hóa, thể thao và học tập cộng đồng (VHTT-HTCĐ) xã Bàu Hàm (huyện Trảng Bom); Câu lạc bộ dân vũ tại ấp Tân Hưng, ấp Tân Thịnh (xã Đồi 61, huyện Trảng Bom), các thành viên nơi đây sinh hoạt vào mỗi buổi sáng và tối tại Nhà văn hóa ấp; Câu lạc bộ dân ca quan họ “về miền Kinh Bắc” do Trung tâm Văn hóa, Thông tin và thể thao huyện Trảng Bom thành lập; Đội văn nghệ người Mường (xã Phú Túc, huyện Định Quán); Đội hát then người Tày (xã Thanh Sơn, Định Quán); Đội cồng chiêng dân tộc Chơro (xã Túc Trưng, huyện Định Quán); hát Then người Tày (xã Tà Lài, huyện Tân Phú) được đầu tư xây dựng và đưa vào phục vụ hàng ngày, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tập luyện, vui chơi. Nhất là, với mô hình khu vui chơi cho trẻ em; với nhiệt huyết của tuổi trẻ, Chủ nhiệm Nhà văn hóa Bưng cơ (xã Lộc An, huyện Long Thành) đã tự xây dựng một khu vui chơi cho trẻ em tại khuôn viên nhà văn hóa ấp làm nơi vui chơi cho trẻ em trong ấp bằng những vật dựng sẵn có. Đây là nơi tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ em trong ấp, thu hút các em thiếu nhi đến vui chơi thường xuyên. Việc huy động tối đa các nguồn lực, đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa được các địa phương triển khai trong thời gian qua đã mang lại những hiệu quả tích cực.

Cùng với hoạt động hiệu quả của các mô hình trên còn có Mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, trong đó, hoạt động mạnh với Câu lạc bộ đờn ca tài tử Phương Nam, hàng tuần, tổ chức tập luyện, giao lưu đờn ca tài tử và hỗ trợ biểu diễn trong các dịp lễ hội tín ngưỡng trên địa bàn xã. Mô hình tập luyện thể dục - thể thao thường xuyên tại Trung tâm VHTT-HTCĐ tại các xã của huyện Xuân Lộc hoạt động cũng rất hiệu quả, thu hút đông đảo người dân tham gia, là một điển hình trong việc nâng cao mức sống văn hóa cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, xây dựng cộng đồng văn hóa, văn minh, hiện đại. Hiện nay, nhà văn hóa các ấp, các trường học và cơ sở thể thao tư nhân trên địa bàn huyện Xuân Lộc tập trung làm tốt công tác duy tu, bảo dưỡng, chỉnh trang nâng cấp công trình, dụng cụ tập luyện thể thao theo hướng ngày càng khang trang, đáp ứng tốt nhu cầu tập luyện sinh hoạt văn hóa, thể thao của người dân. Các thiết chế đều được quan tâm trang bị camera, wifi, hệ thống chiếu sáng, lắp dựng các dụng cụ thể thao, trò chơi thiếu nhi, các sân cầu lông, bóng chuyền, bóng bàn, cờ tướng, một số nơi còn đầu tư nhà thi đấu đa năng, sân bóng đá mini, hồ bơi… Thường xuyên tổ chức hoạt động thể thao quần chúng như: Bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, võ thuật, đi bộ, dưỡng sinh, xe đạp... thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia tập luyện thể thao nâng cao sức khỏe thường xuyên… Các mô hình đã góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho các tầng lớp nhân dân trong tỉnh.

Nhìn chung việc triển khai xây dựng nhà văn hóa, khu thể thao với những cách làm linh hoạt, sáng tạo đã đem lại những kết quả tích cực, góp phần thay đổi diện mạo ở mỗi khu dân cư. Việc nhân rộng các mô hình ở cơ sở đã góp phần đưa các hoạt động văn hóa, thể thao ở cơ sở có nhiều bước phát triển. Nhiều sân tập khang trang đáp ứng nhu cầu tập luyện, giao lưu và thi đấu thể thao ở địa phương, góp phần đưa phong trào tập luyện thể dục, thể thao quần chúng phát triển đa dạng, phong phú. Những điểm tập luyện thể dục, thể thao ngoài trời luôn thu hút đông đảo người dân các lứa tuổi tới tập hàng ngày. Hệ thống nhà văn hóa đã thực sự trở thành nơi sinh hoạt chính trị, là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao đáp ứng nhu cầu thụ hưởng của Nhân dân, gắn kết cộng đồng dân cư, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tạo thành động lực để phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Các mô hình hoạt động hiệu quả cần được nhân rộng và lan tỏa hơn nữa, góp phần phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao trong cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

Trần Chi