Tuyên truyền cách mạng “Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975)” qua những ca khúc đi cùng năm tháng

Ngày nay, những ca khúc, bài hát cách mạng mà công chúng thường gọi một cách trìu mến, thân thương là “nhạc đỏ” đã hòa nhập rộng rãi hơn bao giờ hết vào nhịp sống đời thường của mỗi người dân trên mọi miền Tổ quốc cũng như người Việt Nam ở nước ngoài; không chỉ lớp người cao tuổi, những bậc lão thành cách mạng từng đi qua thời thanh xuân sôi nổi trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước ngày 30/4/1975, mà cả giới trẻ, thế hệ 7X, 8X, 9X..., cũng hào hứng đón nhận những giai điệu hào sảng, hùng hồn, rạo rực… của tinh thần cách mạng đã góp phần không nhỏ bồi đắp truyền thống cách mạng cho Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Một trong những ca khúc đi cùng năm tháng như “Đất nước trọn niềm vui” của nhạc sĩ Hoàng Hà, “Như có Bác trong ngày đại thắng” của nhạc sĩ Phạm Tuyên, “Mùa xuân trên Thành phố Hồ Chí Minh” của nhạc sĩ Xuân Hồng…

Cứ mỗi độ đến ngày 30/4 hàng năm, biết bao người lại hướng về Lăng Bác với một lòng thành kính biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhớ Người, nhớ ngày dân tộc thu về một mối, lòng ai cũng thêm rạo rực như tiếng ca vang vọng của khúc hát “Đất nước trọn niềm vui” của nhạc sĩ Hoàng Hà. Khi những câu hát vang lên: “Ta đi trong muôn ánh sao vàng, rừng cờ tung bay/ Rộn ràng bao mê say những bước chân dồn về đây…” cũng là lúc lòng tự hào dân tộc của mỗi người Việt Nam lại được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Đó chính là những lời mở đầu của ca khúc “Đất nước trọn niềm vui” được nhạc sĩ Hoàng Hà viết trong một đêm đầu mùa Hạ và thu thanh ngày 27/4/1975. Ca khúc gợi nhắc về hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam qua những ca từ đầy hân hoan, xúc động vô cùng: “Ta nghe như vang tiếng Bác Hồ dậy từ non sông/ Rạo rực sao hôm nay, Bác vui với hội toàn dân…”. Những ca từ này được nảy sinh từ một nhãn quan nhạy bén của người nhạc sĩ khi đứng trước vận mệnh và tương lai của dân tộc. Bởi thế, nhạc sĩ Hoàng Hà đã viết lên những giai điệu những ca từ thấm đấm chủ nghĩa yêu nước, làm nổi bật lên sức mạnh dân tộc. Qua những ca từ gợi nhắc về Bác Hồ, người nhạc sĩ đã nói lên được tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người hướng cả dân tộc về Nam Bộ “thành đồng Tổ quốc” để quyết tâm tiến đến ngày “khải hoàn”: “Thành Đồng ơi/ Sắt son đã vang khải hoàn/ Ôi, hạnh phúc vô biên/ Hát nữa đi em, những lời yêu thương….”.

Đồng thời, ca khúc này đã lột tả khí thế của Đại thắng mùa Xuân 1975 với một tinh thần ngập tràn thăng hoa, vui mừng trong niềm tự hào đến cực điểm. Điều này đã được thể hiện sinh động qua những ca từ rạo rực như: “Hội toàn thắng náo nức đất nước/Ta muốn bay lên, say ngắm sông núi hiên ngang/Ta muốn reo vang, hát ca muôn đời Việt Nam/Tổ quốc anh hùng!...”. Nhưng để có được chiến thắng, dân tộc ta cũng phải trải qua biết bao đau thương, mất mát. Đó chắc chắn là những ký ức chẳng thể quên. Ký ức ấy cũng được gợi nhắc qua những ca từ đầy xúc động như: “Ôi quê hương dẫu bao lần giặc phá điêu tàn mà vẫn ngoan cường/Giành một ngày toàn thắng/Đẹp quá!...”. Nhưng sau tất cả bằng tinh thần yêu nước nồng nàn, cùng tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường của quân và dân, của những “bước chân những người chiến sĩ giải phóng kiên cường”, dân tộc ta đã làm lên chiến thắng “Trọn vẹn cả non sông thống nhất/ Rạng rỡ Việt Nam…”. Đặc biệt hơn, bài hát này đã được viết trước vài ngày khi chiếc xe tăng của Quân đội Việt Nam tiến thẳng vào Dinh Độc lập, kết thúc Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam Việt Nam, thống nhất đất nước [2] ngày 30/4/1975.

Ngày 30/4/2024, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã lùi xa, non sông nối liền một dãy, cả dân tộc Việt Nam không nguôi nhớ về Người - Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta. Mà ca khúc “Như có Bác trong ngày vui đại thắng” đã sống trong mỗi trái tim người dân đất Việt, tuyên truyền, lan tỏa của niềm tin, ý chí đã vượt qua biên giới và sống mãi với thời gian.

Thật vậy, ca khúc “Như có Bác trong ngày vui đại thắng” đã vượt ra khỏi biên giới nước nhà, lan tỏa đến nhiều nước như: Nga (Liên Xô trước đây), Đức, Cuba, Trung Quốc. Ở Nhật Bản, ca khúc này được dịch ra tiếng Nhật và lưu hành phổ biến ở 49 tỉnh thành; nhiều vị khách quốc tế, dù không biết tiếng Việt vẫn có thể nhẩm theo giai điệu bài hát trong những dịp tham gia khánh lễ. Mấy chục năm qua, điệp khúc “Việt Nam Hồ Chí Minh, Việt Nam Hồ Chí Minh” vẫn vang lên bừng bừng khí thế, rộn ràng niềm vui trong từng góc phố, khán đài, trong những cuộc giao lưu quốc tế.  

Kỷ niệm 49 năm (30/4/1975-30/4/2024) ngày đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, điều đó cũng đồng nghĩa với ca khúc “Như có Bác trong ngày vui đại thắng” ngần ấy tuổi. Mỗi lần đến Ngày 30/4 nói riêng, các sự kiện lớn nhỏ được các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức từ thành thị đến nông thôn, biên giới, hải đảo, trong tim mỗi người dân Việt lại thổn thức, xúc động khi nghe lại ca khúc này. Nghe 60 từ của ca khúc “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng. Lời Bác nay đã thành chiến thắng huy hoàng. Ba mươi năm đấu tranh giành toàn vẹn non sông. Ba mươi năm Dân chủ Cộng hòa kháng chiến đã thành công. Việt Nam Hồ Chí Minh, Việt Nam Hồ Chí Minh, Việt Nam Hồ Chí Minh, Việt Nam Hồ Chí Minh” ngắn gọn, súc tích, hàm chứa bao ý nghĩa sâu sắc, to lớn và mỗi chúng ta như đang đi giữa cờ hoa chiến thắng của ngày 30/4 cách đây 49 năm về trước của thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu - Thành phố Hồ Chí Minh.

“Như có Bác trong ngày vui đại thắng” trở thành ca khúc chấm dứt đạn bom, là niềm khát vọng hòa bình của dân tộc sau gần 100 năm sống trong bom rơi đạn nổ. Và đó cũng như bản hùng ca để cả dân tộc bước qua chiến tranh, sang một trang mới của Tổ quốc kiến thiết nước nhà. Ca khúc đặc biệt này không bao giờ bị “thương mại hóa” càng không bị bào mòn theo dòng chảy của thời gian. Bởi nó có sức sống lan tỏa và truyền nối cho thế hệ con cháu đời đời, sống mãi trường tồn cùng dân tộc[3]. 

Ngày nay, dòng chảy của các ca khúc cách mạng nói chung, ca khúc về “Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975” nói riêng chưa một giây phút nào ngưng đọng, thế hệ kế bước thế hệ, các nhạc sĩ, ca sĩ đều xác định bổn phận và trách nhiệm của mình với Ðảng, Bác Hồ, với đất nước và Nhân dân. Cảm hứng bất tận về Ðảng, Bác Hồ, về cuộc đấu tranh giành tự do của đất nước là ngọn nguồn cho mọi sáng tạo, để những ca khúc “nhạc đỏ” sẽ mãi mãi còn xanh, mãi mãi làm nên tình yêu và nỗi nhớ của muôn triệu người Việt Nam[4].

Những ca khúc như “Đất nước trọn niềm vui”, “Như có Bác trong ngày đại thắng”, “Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh”… sẽ góp phần rất quan trọng để tuyên truyền cách mạng “Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975” đi cùng năm tháng đối với dân tộc Việt Nam trong hiện tại và tương lai.

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam (2024), Chỉ thị số 30-CT/TW, ngày 05/02/2024 của Ban Bí thư “về công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới”

[2] Phương Ngân (2024), Nhớ Bác ngày… “Đất nước trọn niềm vui” (https://bqllang.gov.vn/tin-tuc/tin-tu-ban-quan-ly-lang/13466-nho-bac-ngay-dat-nuoc-tron-niem-vui.html)

[3] Như có Bác trong ngày vui đại thắng: Bản hùng ca chấm dứt đạn bom (https://baotainguyenmoitruong.vn/nhu-co-bac-trong-ngay-vui-dai-thang-ban-hung-ca-cham-dut-dan-bom-303747.html)

[4] Phan Thanh Phong (2024), Nhạc cách mạng - một dòng ca bất tận (https://nhandan.vn/nhac-cach-mang-mot-dong-ca-bat-tan-post526075.html)

Lê Quang Cần