Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Đồng Nai đạt chuẩn theo quy định

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn luôn dành sự quan tâm đến công tác cán bộ và xác định việc xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyết định sự thành bại của cách mạng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”; “Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cũng vậy, hoạt động Đoàn có hiệu quả, thiết thực, ý nghĩa và phát huy hết được tiềm năng của tuổi trẻ hay không, then chốt vẫn là vai trò của cán bộ Đoàn. Đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay, đòi hỏi cán bộ Đoàn phải tự rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng, phải đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức để đáp ứng yêu cầu công tác Đoàn trong thời kỳ mới.

Đại biểu Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Đồng Nai nhiệm kỳ 2022-2027 (Ảnh minh họa)

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Đồng Nai hiện nay quản lý 25 đơn vị trực thuộc cấp huyện và tương đương, gồm: 11 Huyện, Thành đoàn; 11 Đoàn trường Cao đẳng, Đại học; Đoàn Khối các cơ quan tỉnh, Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh, Đoàn Tổng Công ty Cao su Đồng Nai; tổng số cơ sở Đoàn là 498 cơ sở (trong đó: 375 Đoàn cơ sở, 123 chi đoàn cơ sở và 5.132 chi đoàn trực thuộc Đoàn cơ sở).

* Về đội ngũ cán bộ Đoàn:

- Tổng số cán bộ cấp tỉnh: 24 đồng chí (khuyết 06 đồng chí so với biên chế).

- Tổng số cán bộ cấp huyện: 698 đồng chí.

+ Bí thư Đoàn cấp huyện: 25 đồng chí.

+ Phó Bí thư Đoàn cấp huyện: 28 đồng chí (khuyết 10 đồng chí).

+ Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn cấp huyện: 156 đồng chí (khuyết 02 đồng chí).

+ Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn cấp huyện: 441 đồng chí (khuyết 67 đồng chí).

+ Cán bộ Đoàn chuyên trách cấp huyện: 48 đồng chí (khuyết 14 đồng chí).

- Tổng số cán bộ cấp cơ sở: 6.123 đồng chí.

+ Bí thư Đoàn cấp cơ sở: 366 đồng chí (khuyết 15 đồng chí).

+ Phó Bí thư Đoàn cấp cơ sở: 379 đồng chí (khuyết 25 đồng chí).

+ Bí thư Chi đoàn cơ sở: 123 đồng chí (khuyết 24 đồng chí).

+ Phó Bí thư Chi đoàn cơ sở: 123 đồng chí (khuyết 39 đồng chí).

+ Bí thư Chi đoàn: 5.132 đồng chí.

* Về trình độ.

- Cấp tỉnh: 24 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 03 đồng chí thạc sĩ, 21 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị: 05 đồng chí cao cấp, 12 đồng chí trung cấp.

- Cấp huyện:

+ Bí thư các Huyện, Thành đoàn và Đoàn trực thuộc: 25 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 11 đồng chí thạc sĩ, 14 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị: 13 đồng chí cao cấp, 10 đồng chí trung cấp.

+ Phó Bí thư các Huyện, Thành đoàn và Đoàn trực thuộc: 28 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 07 đồng chí thạc sĩ, 21 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị: 05 đồng chí cao cấp, 09 đồng chí trung cấp.

+ Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn các Huyện, Thành đoàn và Đoàn trực thuộc: 156 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 22 đồng chí thạc sĩ, 134 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị: 18 đồng chí cao cấp, 56 đồng chí trung cấp.

- Đối với cán bộ đoàn cấp cơ sở (Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở)

+ Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn và tương đương: 489 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 31 đồng chí thạc sĩ, 410 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị: 07 đồng chí cao cấp, 291 đồng chí trung cấp.

+ Phó Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn và tương đương: 502 đồng chí. Trong đó, về trình độ chuyên môn: 02 đồng chí thạc sĩ, 351 đồng chí đại học; trình độ lý luận chính trị trung cấp 108 đồng chí.

Nhìn chung, đội ngũ cán bộ Đoàn của tỉnh hiện nay có bước phát triển về số lượng và trình độ, có tinh thần yêu nước, trung thành với Tổ quốc, tận tụy phục vụ Nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhiệt tình, năng động, sáng tạo, có khả năng tổ chức tập hợp, gắn bó mật thiết với thanh thiếu nhi và Nhân dân. Có trình độ lý luận chính trị cơ bản, trình độ học vấn, chuyên môn; trình độ ngoại ngữ, tin học phù hợp, đáp ứng với yêu cầu của vị trí công tác được giao. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn của tỉnh vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như sau:

(1) Về công tác tuyển dụng: Cơ chế tuyển dụng cán bộ Đoàn hiện nay được thực hiện theo hình thức thi tuyển và xét tuyển. Qua các kỳ thi tuyển công chức đã kịp thời bổ sung nguồn nhân lực cho các cơ quan Đoàn chuyên trách các cấp, tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tuyển dụng thông qua thi tuyển có nhiều hạn chế nhất định: một số trường hợp trúng tuyển vào cơ quan Đoàn chưa có kinh nghiệm công tác Đoàn phải mất nhiều thời gian để đào tạo, bồi dưỡng; một số trường hợp sau khi trúng tuyển, hoàn thành tập sự công chức thì xin chuyển công tác sang cơ quan khác với nhiều lý do khác nhau; cá biệt có trường hợp thi tuyển vào cơ quan Đoàn chỉ để được vào biên chế công chức, sau đó, xin chuyển sang cơ quan khác hoặc địa phương khác,... thực tế trên đã ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng cán bộ Đoàn hiện nay. Đối với việc xét tuyển: Theo Nghị định số 161/2018/NĐ-CP, ngày 29/11/2019 của Chính phủ quy định về “tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức”, cán bộ cấp xã để sát hạch thành công chức cấp huyện thì trình độ chuyên môn đại học phải đảm bảo từ 05 năm trở lên và có thời gian đảm nhiệm chức danh công chức, hoặc chuyên trách cấp cơ sở từ 05 năm trở lên mới đủ điều kiện để đăng ký sát hạch, khi đạt yêu cầu sát hạch mới được bố trí làm ở cấp huyện; tuy nhiên, nếu đảm bảo đầy đủ các điều kiện trên thì đã hết tuổi để bố trí công tác Đoàn.

(2) Về công tác quy hoạch: Theo quy định, công tác quy hoạch cán bộ được thực hiện theo nguyên tắc “động” và “mở” tạo điều kiện thuận lợi đối với việc phát hiện nguồn. Tuy nhiên, trên một số đơn vị, cấp ủy chưa quan tâm thực hiện; tỷ lệ cán bộ trẻ, cán bộ nữ có nâng lên nhưng chất lượng chưa cao; công tác quy hoạch dự nguồn cán bộ ở không ít nơi bị động, dẫn đến việc bố trí cán bộ chưa thật đảm bảo; số lượng cán bộ, công chức hiện có ít, hoặc số biên chế được giao chưa được tuyển dụng hết, dẫn đến thiếu nhân sự trong công tác quy hoạch các chức danh tại cơ quan Đoàn cấp huyện, cấp tỉnh; một số nhân sự trong diện quy hoạch chưa đáp ứng tiêu chuẩn về độ tuổi, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị theo Quy chế cán bộ Đoàn nên khó khăn trong công tác bổ nhiệm…  

(3) Về đào tạo, bồi dưỡng: Công tác đào tạo cán bộ Đoàn được cấp ủy các cấp quan tâm, tỷ lệ cán bộ đoàn được đào tạo cao cấp, trung cấp lý luận chính trị cao hơn trước. Tuy nhiên, việc đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ Đoàn theo các quy định hiện hành khó đáp ứng được theo yêu cầu, nhất là Đoàn cấp huyện; công tác đào tạo trình độ lý luận chính trị, chuyên môn cho đội ngũ cán bộ Đoàn còn gặp khó khăn do tình hình hiện nay đội ngũ cán bộ Đoàn thường xuyên biến động, cử đi đào tạo nhiều nhưng khi tìm cán bộ Đoàn đảm bảo tiêu chuẩn thì lại “khan hiếm”. Một số đơn vị chưa chủ động trong công tác rà soát, tham mưu với cấp ủy cử cán bộ đi đào tạo để đảm bảo tiêu chuẩn về trình độ khi được bổ nhiệm.

(4) Về bổ nhiệm cán bộ: Việc bổ nhiệm cán bộ Đoàn các cấp trong thời gian qua được thực hiện dân chủ, khách quan, theo đúng quy trình, trên cơ sở nguồn quy hoạch cán bộ. Tuy nhiên, trong công tác bổ nhiệm cán bộ Đoàn hiện nay đang gặp khó khăn do thiếu hụt nguồn cán bộ đảm bảo điều kiện về độ tuổi theo Quy chế cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quy định về “có thời gian giữ chức vụ đang đảm nhiệm hoặc chức vụ tương đương ít nhất là 02 năm” theo Quy định số 80-QĐ/TW, ngày 18/8/2022 của Bộ Chính trị.

(5) Về luân chuyển và bố trí cán bộ quá tuổi: Công tác luân chuyển cán bộ đoàn từ cấp cơ sở về cấp huyện, cấp tỉnh và ngược lại còn nhiều bất cập liên quan đến độ tuổi... một số đồng chí là Bí thư Đoàn xã và là cấp ủy viên cấp xã sau khi hết tuổi đoàn phải bố trí làm cán bộ không chuyên trách và không thể điều động về công tác tại Đoàn cấp huyện và cấp tỉnh vì không đảm bảo độ tuổi. Việc bố trí, sắp xếp cán bộ Đoàn cơ sở sau khi hết tuổi công tác còn gặp nhiều khó khăn, hầu hết cán bộ Đoàn quá tuổi đều mong muốn được trưởng thành Đoàn và chuyển sang vị trí công tác khác tương xứng với chức vụ đang đảm nhiệm. Tuy nhiên, do số lượng biên chế và số lượng cán bộ giữ chức vụ cấp ủy, lãnh đạo quản lý ít biến động, nên khó khăn trong công tác bố trí cán bộ Đoàn quá tuổi.

Để khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên, trong thời gian tới các cấp bộ đoàn của tỉnh cần nghiên cứu thực hiện những giải pháp sau:

- Một là, các cấp bộ Đoàn phải thường xuyên quán triệt thực hiện nghiêm các quy định về công tác cán bộ, thực hiện chặt chẽ, đầy đủ quy trình các khâu trong công tác cán bộ. Bên cạnh việc triển khai thực hiện các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, cần quan tâm nhiều hơn đến công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn, nâng cao nhận thức cán bộ Đoàn các cấp về công tác cán bộ để chủ động tham mưu cấp ủy cùng cấp thực hiện công tác cán bộ Đoàn đạt hiệu quả, nhất là đối với công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và bố trí cán bộ hết tuổi theo quy định.

- Hai là, nghiên cứu tham mưu cấp ủy đổi mới phương thức tuyển dụng, bổ sung nguồn nhân lực cho tổ chức Đoàn các cấp. Thường xuyên rà soát tình hình đội ngũ cán bộ Đoàn và số lượng biên chế được phân bổ, chủ động đăng ký với cấp ủy về việc tuyển dụng thông qua thi tuyển, xét tuyển; đồng thời, nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh, cấp huyện đẩy mạnh công tác điều động và tiếp nhận công chức trẻ đang công tác ở các cơ quan, đơn vị về công tác tại tổ chức Đoàn các cấp, kịp thời bổ sung nguồn cán bộ đảm bảo tiêu chuẩn điều kiện để quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng.

- Ba là, các cấp bộ Đoàn phải thường xuyên, chủ động tham mưu đề xuất cấp ủy, điều chỉnh bổ sung quy hoạch cán bộ nhiệm kỳ 2022-2027 đảm bảo theo quy định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Hướng dẫn của Ban Bí thư Trung ương Đoàn; rà soát nguồn cán bộ trẻ chuẩn bị xây dựng kế hoạch quy hoạch cán bộ nhiệm kỳ 2027-2032. Quan tâm thực hiện nguyên tắc quy hoạch “động” và “mở” để kịp thời phát hiện, bổ sung nguồn cán bộ trẻ có triển vọng phát triển, quy hoạch vào các chức danh lãnh đạo của Đoàn các cấp. Đưa công tác quy hoạch cán bộ vào chương trình kiểm tra giám sát hằng năm của tổ chức Đoàn cấp trên để kịp thời theo dõi, giám sát và có giải pháp khắc phục khó khăn trong công tác quy hoạch cán bộ Đoàn cấp dưới, làm căn cứ triển khai việc thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ được quy hoạch cho phù hợp.

- Bốn là, thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ Đoàn trong quy hoạch; chủ động tham mưu, đề xuất với cấp ủy hoặc Đoàn cấp trên cử cán bộ đi đào tạo bồi dưỡng (nhất là đào tạo bồi dưỡng về lý luận chính trị) để đảm bảo tiêu chuẩn chức danh theo quy định; khuyến khích cán bộ Đoàn chủ động trong việc tự học và đào tạo trình độ đại học, sau đại học để phù hợp hơn với các vị trí việc làm trong hệ thống chính trị, làm cơ sở để đề xuất cấp ủy bố trí cán bộ sau khi hết tuổi công tác Đoàn. Đẩy mạnh việc đào tạo cán bộ Đoàn bằng thực tiễn, xây dựng kế hoạch đi cơ sở cho cán bộ Đoàn cấp tỉnh và ngược lại cấp huyện cử cán bộ đi học tập kinh nghiệm tại các Ban chuyên môn Tỉnh đoàn. Xây dựng kế hoạch chọn cử cán bộ đi cơ sở, nhất là cán bộ trẻ có năng lực triển vọng để rèn luyện, tích luỹ kinh nghiệm thực tiễn, việc đi cơ sở gắn với thực hiện chủ trương “1+2” của Ban Bí thư Trung ương Đoàn.

- Năm là, nghiên cứu đề xuất sửa đổi, bổ sung Quy chế cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đảm bảo đồng bộ, phù hợp với các quy định của Đảng, Nhà nước về công tác cán bộ. Tập trung vào nội dung điều chỉnh, nâng tuổi giữ chức vụ lần đầu đối cán bộ Đoàn để đảm bảo đáp ứng được điều kiện bổ nhiệm chức vụ cao hơn theo quy định hiện hành về bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử; nghiên cứu đề xuất điều chỉnh quy định về trình độ lý luận chính trị đối với cán bộ đoàn khối trường học và doanh nghiệp để khắc phục tình trạng “khan hiếm” nguồn cán bộ kế cận đối với các khối này; bổ sung nội dung về chế độ chính sách, và việc bố trí cán bộ cán bộ đoàn hết tuổi vào quy chế cán bộ đoàn để tạo cơ sở từ đó cụ thể hóa các nội về việc bố trí cán bộ đoàn của tỉnh.

B.V.TÂN