Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Đồng Nai đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

Văn hóa là sức mạnh mềm, là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, nguồn lực nội sinh và động lực to lớn để phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Là một tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, trong thời kỳ hội nhập sâu rộng hiện nay, việc xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Đồng Nai là yêu cầu cấp thiết đối với cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, của các cấp, các ngành, của toàn dân nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh nhà.

* Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước về phát huy giá trị văn hóa, con người Đồng Nai

Hội thảo khoa học cấp tỉnh “Thực hiện Đề cương văn hóa Việt Nam trong xây dựng

và phát triển văn hóa, con người Đồng Nai đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững” ngày 24/10/2023

Trong những năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai luôn quan tâm và có sự lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý về lĩnh vực văn hóa; các giá trị truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc, truyền thống văn hóa vùng đất, con người Đồng Nai được giữ gìn và phát huy: Các lĩnh vực, loại hình, sản phẩm văn hóa ngày càng phát triển đa dạng. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống, lịch sử được kế thừa, bảo tồn và phát huy, hiện toàn tỉnh có 347 lễ hội truyền thống. Công tác bảo tồn, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa được quan tâm với hơn 1.500 di tích phổ thông, 68 di tích được xếp hạng (02 di tích quốc gia đặc biệt, 29 di tích quốc gia, 37 di tích cấp tỉnh). Nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ có nội dung phong phú, đa dạng, thu hút đông đảo quần chúng tham gia. Các thiết chế văn hóa được quan tâm đầu tư xây dựng, toàn tỉnh có 08 thiết chế văn hóa, thể thao; 11 Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao; 152 Trung tâm Văn hóa thể thao và Học tập cộng đồng; 859 Nhà Văn hóa - Khu thể thao. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được duy trì thường xuyên, tỷ lệ ấp (khu phố) đạt danh hiệu văn hóa đạt trên 95%. Phát triển văn hóa ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm với 14 Nhà văn hóa dân tộc. Công tác quản lý, tổ chức lễ hội và quản lý các hoạt động báo chí, xuất bản, các loại hình thông tin trên Internet được tăng cường. Hoạt động thông tin tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các gương "người tốt, việc tốt" được chú trọng. Lĩnh vực gia đình, các giá trị truyền thống tốt đẹp gia đình Việt Nam được quan tâm, vấn đề bình đẳng giới được chú trọng, những định kiến, phân biệt đối xử về giới trong xã hội có xu hướng giảm. Nhằm xây dựng và phát triển toàn diện con người Đồng Nai thời đại mới theo tiêu chí phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu của hiện tại và tương lai, trong thời gian tới, các cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị tỉnh cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp như sau:

* Xây dựng con người Đồng Nai phát triển toàn diện

Nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện các chuẩn mực giá trị văn hóa, con người Đồng Nai vừa mang đặc trưng chung của con người Việt Nam, vừa thể hiện rõ bản sắc riêng của con người Đồng Nai với các tiêu chí như nhân ái, nghĩa tình, bao dung, chuyên nghiệp, bản lĩnh, tinh tế, thủy chung, ham học hỏi, giàu lòng yêu quê hương, có ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên, phấn đấu vì lợi ích chung, tôn trọng kỷ cương phép nước; tạo môi trường và điều kiện để phát triển về nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tuân thủ pháp luật. Chú trọng phát triển nền giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, y tế, thể thao để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, nâng cao tầm vóc, trí tuệ, tuổi thọ, tâm hồn, tình cảm cao đẹp, chỉ số phát triển con người, chỉ số hạnh phúc của con người Đồng Nai.

* Nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động văn hóa, thể thao góp phần xây dựng môi trường và đời sống văn hóa cho người dân phong phú, lành mạnh

Mỗi gia đình, địa phương, cộng đồng, cơ quan, đơn vị, tổ chức phải là một môi trường văn hóa phong phú, lành mạnh, góp phần giáo dục, rèn luyện con người phát triển toàn diện, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa và đời sống tinh thần của Nhân dân. Nâng cao chất lượng, hiệu quả Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; Cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới đô thị văn minh”, trong đó, chú trọng việc công nhận các danh hiệu văn hóa; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội... Đề cao vai trò, trách nhiệm của gia đình trong việc nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ thanh thiếu nhi, cùng với nhà trường giáo dục, hình thành nhân cách, đạo đức trong sáng và kỹ năng văn hóa ứng xử, xã hội văn minh.

Quan tâm đầu tư hoàn thiện, khai thác có hiệu quả hệ thống các thiết chế văn hóa từ tỉnh đến cơ sở. Quan tâm chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho đội ngũ công nhân, người lao động trong các khu công nghiệp. Xây dựng cơ chế, tập trung nguồn lực đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển năng khiếu, tài năng nghệ thuật; tạo điều kiện, khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ. Trọng dụng, tôn vinh trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân cống hiến cho tỉnh, cho đất nước.

* Xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế 

Tăng cường lãnh đạo thực hiện quy định về xây dựng văn hóa trong toàn Đảng bộ[1], mỗi đảng viên đều tự giác, tiên phong, gương mẫu. Chú trọng chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể nhân dân coi đây là nhân tố quan trọng để xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Trong đó, trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức, tận tụy, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, gắn bó máu thịt với Nhân dân; có ý thức thượng tôn pháp luật, dân chủ đi đôi với kỷ luật, kỷ cương; ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, công chức, đảng viên. Xây dựng văn hóa trong các doanh nghiệp, trong đó, đội ngũ doanh nhân, công nhân, người lao động thực sự là chủ thể; tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới, quảng bá hình ảnh của đất nước và con người Đồng Nai.

* Bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh

Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư vào công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh; liên kết, hợp tác với các tổ chức, cá nhân để đầu tư thiết bị công nghệ hiện đại phục vụ trưng bày, triển lãm di sản văn hóa tại di tích, bảo tàng; đặc biệt là công nghệ thực tế ảo (công nghệ số), số hóa hiện vật, tài liệu, di sản văn hóa phục vụ nhu cầu trải nghiệm, khám phá của du khách tại bảo tàng, di tích.

 Giới thiệu, quảng bá các di sản văn hóa và ẩm thực truyền thống của địa phương đến với du khách trong và ngoài nước, tổ chức các dịch vụ vui chơi, giải trí, quà lưu niệm đặc trưng tại các khu, điểm du lịch có di tích - danh thắng. Tập trung nguồn lực xây dựng các điểm du lịch có tài nguyên du lịch văn hóa hấp dẫn gắn với các di tích - danh thắng tiêu biểu của tỉnh... Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình giao thông công cộng và điểm dừng chân đến các điểm di tích.

* Phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa trên địa bàn tỉnh

Xây dựng và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa thích ứng với xu thế phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, từng bước xây dựng và phát triển thương hiệu Đồng Nai có uy tín trên thị trường trong và ngoài nước; tăng cường và đa dạng hóa các nguồn lực đầu tư để phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa. Có giải pháp đồng bộ, tổ chức thực hiện có hiệu quả chiến lược phát triển các sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa trên địa bàn tỉnh. Từng bước nghiên cứu, vận hành phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa, ưu tiên đầu tư vào một số ngành công nghiệp văn hóa có lợi thế của tỉnh như: Nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, trò chơi giải trí, du lịch văn hóa...

* Chủ động quảng bá, chọn lọc, tiếp thu tinh hoa văn hóa trong nước và thế giới

Đổi mới nội dung, hình thức quảng bá các giá trị văn hóa, hình ảnh vùng đất, con người Biên Hòa - Đồng Nai, tiềm năng phát triển của tỉnh thông qua các chương trình, sự kiện, lễ hội văn hóa, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động xúc tiến thương mại du lịch trong nước và quốc tế, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, triển khai thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa đối ngoại và ngoại giao văn hóa trên địa bàn tỉnh. Tạo điều kiện thuận lợi để các nước, các tổ chức quốc tế, các cơ quan văn hóa, du lịch nước ngoài giới thiệu tiềm năng văn hóa, con người Đồng Nai. Thúc đẩy gắn kết các hoạt động về ngoại giao văn hóa, văn hóa đối ngoại và ngoại giao kinh tế, đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu thêm văn hóa của tỉnh.

* Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực

Đổi mới nội dung và phương pháp quản lý, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực về văn hóa, nhận thức nguồn nhân lực văn hóa không chỉ là đội ngũ gồm những người đang hoạt động trong ngành văn hóa, mà là tổng thể tiềm năng đang có và cần có ở con người hướng về mục tiêu bao gồm cả cán bộ lãnh đạo, quản lý, giám định, thẩm định và nghệ nhân; đưa nội dung văn hóa cơ sở vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp phù hợp đối tượng làm cho hàm lượng văn hóa thấm sâu, tỏa sáng trong các cấp lãnh đạo, quản lý ở mọi lĩnh vực; chú trọng các hoạt động đào tạo trường lớp, bồi dưỡng chuyên môn và truyền dạy nghề nghiệp của nghệ nhân.

                                                                                                                                                                                                                                                          Hữu Thọ