Phân loại rác tại nguồn, vì một môi trường xanh - sạch - đẹp

     Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, sự gia tăng dân số cơ học do tập trung nhiều lao động nhập cư. Đồng Nai đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường như: gia tăng lượng nước thải, khí thải và chất thải rắn; trong đó, vấn đề đang được quan tâm hiện nay là CTRSH. Để giải quyết những vấn đề về CTRSH, Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 54-CT/TU, ngày 24/3/2020 về tăng cường sự lãnh đạo thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn và hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH sau khi phân loại trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.

    Hiện nay tính ở thời điểm 25/01/2024, tổng khối lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn khoảng 2.107 tấn/ngày. Trong đó, phát sinh trong các hộ gia đình, tổ chức, cá nhân khoảng 1.880 tấn/ngày, khối lượng phát sinh tại đô thị khoảng 1.038 tấn/ngày, khu vực nông thôn khoảng 899 tấn/ngày, khối lượng CTRSH khoảng 1.769 tấn/ngày được đưa về khu xử lý chất thải để xử lý (khối lượng CTRSH được xử lý bằng phương pháp compost khoảng 1.452 tấn/ngày, xử lý bằng phương pháp đốt khoảng 110 tấn/ngày, xử lý chôn lấp chất trơ sau khoảng 254 tấn/ngày) và khối lượng chất thải thực phẩm của các hộ dân tự xử lý làm phân hữu cơ hoặc thức ăn gia súc khoảng 121 tấn/ngày; tỷ lệ thu gom và xử lý CTRSH trên địa bàn tỉnh đạt tỷ lện 100%. CTRSH phát sinh từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khoảng 170 tấn/ngày được các chủ nguồn thải tự thỏa thuận hợp đồng các cơ sở có chức năng để thu gom, xử lý theo quy định.

    Về việc trung chuyển, điểm san tiếp rác trên địa bàn tỉnh hiện nay có 54 trạm trung chuyển (45 trạm trung chuyển cố định và 09 trạm trung chuyển không cố định). Tuy nhiên, các trạm cơ bản chưa đáp ứng QCVN 01:2021/BXD của Bộ Xây dựng, chưa đảm bảo việc lưu giữ đối với các nhóm CTRSH sau phân loại. Một số trạm trung chuyển chỉ mang tính chất tạm thời không đảm bảo các quy định về xây dựng.

   Tuy Trung ương, tỉnh đã có nhiều văn bản chỉ đạo về vấn đề xử lý CTRSH nhưng để việc phân loại rác tại nguồn, ngay từ nhà của mỗi người dân, từ các nguồn phát sinh[1] vẫn còn rất hạn chế[2]. Toàn tỉnh có 160/170 xã, phường, thị trấn thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn. Tỷ lệ phân loại CTRSH năm 2020 là 5,6% hộ, đến tháng 6/2023 tăng lên 41,3%. Khối lượng CTRSH được phân loại tại nguồn là 25,3% so với khối lượng CTRSH phát sinh từ các hộ gia đình.

   Công tác tuyên truyền thời gian qua cũng đã có nhiều cải thiện, hình thức đa dạng, nội dung phong phú, có sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động, bước đầu tạo thói quen trong việc phân loại CTRSH tại nguồn; tăng hiệu quả trong công tác quản lý CTRSH; giảm áp lực cho hoạt động xử lý chất thải. Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu và thay đổi thói quen sinh hoạt của tất cả người dân. Trong thời gian tới, cần đẩy mạnh hơn nữa một số nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa công tác phân loại CTRSH tại nguồn như:

   Một là, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc phân loại CTRSH tại nguồn, hạn chế rác thải nhựa bằng nhiều hình thức đa đạng, phong phú về nội dung, qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm của người đứng đầu, thủ trưởng các cơ quan, cán bộ, đảng viên và người dân trên địa bàn tỉnh.

   Hai là, rà soát, hoàn thiện các quy định, chính sách và hướng dẫn thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn dựa vào các quy định của pháp luật hiện nay, phù hợp với tình hình địa phương để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực này.

   Ba là, rà soát hạ tầng kỹ thuật, phương tiện, trang thiết bị thu gom vận chuyển và hoạt động xử lý CTRSH.

  Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn của các hộ gia đình, khu thương mại – dịch vụ, công sở, khu công cộng, các cơ sở sản xuất kinh doanh … qua đó, nhắc nhở và tiến hành xử lý vi phạm đối với trường hợp không tuân thủ quy định.

Sổ tay hướng dẫn phân loại CTRSH tại nguồn do Sở Tài nguyên và Môi trường biên soạn được đăng trên cổng thông tin của Sở để người dân nghiên cứu và thực hiện

Ngọc Ánh