Công tác phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS và THPT có ý nghĩa quan trọng, việc này sẽ tạo điều kiện để người học phát huy năng lực, sở trường cá nhân; giúp học sinh lựa chọn được hình thức học tập phù hợp với năng lực của bản thân và góp phần rất lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, giáo dục đại học và dạy nghề; đây là chủ trương đúng đắn đã được khẳng định trong các văn kiện của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Những năm qua, ngành giáo dục và đào tạo tỉnh đã triển khai công tác tư vấn, hướng nghiệp trong các nhà trường THCS và THPT; tổ chức tuyên truyền rộng rãi đến các bậc phụ huynh học sinh. Các trường đại học, cao đẳng, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tích cực thông tin về năng lực đào tạo, ngành nghề đào tạo, liên kết đào tạo và giới thiệu việc làm sau khi tốt nghiệp… đến các em học sinh trong tỉnh. Từ đó, tạo nên sự chuyển biến trong nhận thức về học nghề. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 10 trường cao đẳng, 05 trường trung cấp, 11 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN - GDTX) cấp huyện có liên kết đào tạo trình độ trung cấp. Quy mô tuyển mới tối đa của các cơ sở GDNN khoảng 13.000 học sinh hệ trung cấp. Ngoài ra còn có 12 trung tâm GDNN - GDTX và Trung tâm GDTX tỉnh quy mô tuyển mới tối đa khoảng 3.500 học sinh.

Chương trình Tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh năm 2024 với chủ đề “Nhân lực chất lượng cao cho Đồng Nai” báo Đồng Nai tổ chức, tháng 4/2024
Để đáp ứng tốt nhu cầu học tập của con em người dân trong tỉnh, thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục. Năm học 2023-2024, mạng lưới trường ngoài công lập cấp trung học phổ thông có 27 trường, tỷ lệ 35,1% (27/77). Mạng lưới trường lớp ngoài công lập đã huy động 28.563 học sinh THPT ra lớp, tỷ lệ 32% so với tổng số học sinh THPT. Xã hội hóa giáo dục trên địa bàn tỉnh đã hình thành các cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện đào tạo theo mô hình trường quốc tế, cấp bằng tú tài quốc tế hay mô hình trường chất lượng cao tăng cường ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm, học 2 buổi/ngày ở tất cả các khối lớp, qua đó đã góp phần đảm bảo chỗ học cho học sinh trong thời gian qua, nhất là trong tình hình ngành giáo dục phải thực hiện Nghị quyết 19-NQ/TW, ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.
Theo lộ trình đến năm 2025, khối THCS phải phân luồng ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp THCS học nghề, 60% học sinh trúng tuyển vào lớp 10 các trường THPT công lập. Tuy nhiên, so với định hướng thì hiện tỷ lệ phân luồng trên địa bàn tỉnh tuy có chuyển biến nhưng vẫn chưa đạt so với mục tiêu đặt ra (mục tiêu đến 2025 có ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp THCS vào học nghề theo Quyết định số 522/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).
Để công tác phân luồng học sinh sau THCS trên địa bàn tỉnh ngày càng đạt mục tiêu theo lộ trình, thời gian tới, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cơ quan quản lý giáo dục các cấp, các cơ sở giáo dục phổ thông, cha mẹ học sinh, học sinh, các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội về ý nghĩa, tầm quan trọng của GDNN đối với phát triển kinh tế - xã hội, phát triển con người và phân luồng học sinh sau THCS. Thực hiện hiệu quả các chính sách nhằm khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân tích cực tham gia vào quá trình GDNN; bảo đảm công bằng xã hội về cơ hội học nghề đối với mọi đối tượng, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đào tạo nghề. Đổi mới công tác giáo dục và tư vấn hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông. Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các trường THCS với các cơ quan quản lý giáo dục, các cơ sở GDNN và các doanh nghiệp… và nhất là để thực hiện phân luồng, thu hút học sinh tốt nghiệp THCS vào học trung cấp, các cơ sở dạy nghề thì bản thân các cơ sở GDNN nâng cao sức hấp dẫn đối với học sinh và các bậc phụ huynh, thu hút học sinh tốt nghiệp THCS vào học thông qua việc nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, tăng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng và đổi mới tổ chức đào tạo; nâng tỷ lệ học sinh tốt nghiệp GDNN có việc làm và làm việc đúng ngành nghề đào tạo. Có thể nói thực hiện thành công phân luồng học sinh sau THCS đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ của ngành giáo dục và đào tạo, lao động thương binh và xã hội, mà của tất cả các cấp, các ngành, các địa phương và của toàn xã hội.
Lương Như