Bài viết của đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai về công tác “Dân vận khéo” trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, theo tinh thần Nghị quyết 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương (khoá XI).

Thực hiện lời đề nghị của Tạp chí Cộng sản về việc mời đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai thực hiện bài viết để đăng Tạp chí Cộng sản với chủ đề: Công tác “Dân vận khéo” trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, theo tinh thần Nghị quyết 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khoá XI, Văn phòng Tỉnh ủy trân trọng đăng toàn văn bài viết của tác giả gửi Tạp chí Cộng sản để các đồng chí học tập, nghiên cứu.

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai

Xuyên suốt các thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, kháng chiến chống thực dân, đế quốc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, công tác dân vận luôn được Đảng xác định là nhiệm vụ chiến lược của sự nghiệp cách mạng; từ thực tiễn sinh động 94 năm qua là minh chứng khẳng định lời dạy sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”. Thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới, Đảng bộ tỉnh Đồng Nai đã lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 164-KH/TU ngày 09/01/2014, trong đó chọn công tác dân vận chính quyền và phong trào thi đua Dân vận khéo là hai nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của công tác dân vận trong tình hình mới. Là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với dân số trên 3,2 triệu người, 11 đơn vị hành chính cấp huyện (02 thành phố, 09 huyện); 170 xã, phường, thị trấn và 945 ấp, khu phố; là tỉnh đông tôn giáo với số lượng tín đồ các tôn giáo trên 2 triệu người, chiếm gần 70% dân số; 37 thành phần dân tộc, chiếm hơn 7% dân số. Với phương châm hành động “Sâu sát, phù hợp, thiết thực, đồng thuận” công tác dân vận dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, chính quyền nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân trong tỉnh, nhất là phong trào thi đua “Dân vận khéo” được các cấp ủy đảng, chính quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện hiệu quả; hình thức hoạt động ngày càng phong phú, đa dạng với nhiều mô hình, cách làm hay, sáng tạo đã lan tỏa đi vào cuộc sống, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, của Nhân dân về công tác dân vận trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển của tỉnh nhà.

Phong trào thi đua Dân vận khéo luôn được Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo ban hành hướng dẫn tiêu chí xây dựng, xét chọn mô hình, điển hình; các chỉ thị đẩy mạnh phong trào Dân vận khéo; tổ chức hội nghị sơ, tổng kết việc thực hiện theo từng giai đoạn 2009 - 2010, 2015 - 2020, 2020 - 2025. Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng, duy trì trên 15 nghìn mô hình với hơn 6.000 tập thể, trên 8.000 cá nhân thực hiện (trong đó, lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với 8.043 mô hình; quốc phòng - an ninh với 2.854 mô hình; xây dựng hệ thống chính trị với 4.273 mô hình). Nhiều điển hình tập thể, cá nhân Dân vận khéo có tính lan tỏa cao trong cộng đồng trên các lĩnh vực, góp phần thiết thực vào công tác xây dựng đảng, chính quyền, giảm nghèo bền vững, giữ gìn an ninh trật tự, củng cố mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân.

Trên lĩnh vực kinh tế xuất hiện nhiều mô hình, điển hình Dân vận khéo trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao được nhân rộng, giúp người dân mạnh dạn đầu tư vốn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, làm giàu chính đáng, góp phần giải quyết việc làm, giải quyết đầu ra cho các sản phẩm, tăng thêm thu nhập cho người dân; hình thành được một số vùng sản xuất chuyên canh, chăn nuôi tập trung quy mô lớn như mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng kết hợp trồng chuối cấy mô xen canh quýt đường huyện Xuân Lộc; mô hình 80 ha cánh đồng lúa chất lượng cao xã Sông Thao; mô hình trồng thanh long ruột đỏ huyện Trảng Bom; mô hình nuôi tôm công nghệ cao ở huyện Nhơn Trạch.

Trên lĩnh vực văn hóa - xã hội công tác Dân vận khéo đã huy động sức mạnh của hệ thống chính trị, của toàn xã hội cùng tham gia, qua đó từng bước xã hội hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe Nhân dân; chăm lo an sinh xã hội, giảm nghèo, khuyến học, khuyến tài; xây dựng nhà tình thương, hỗ trợ vốn, phát huy được vai trò chủ thể của Nhân dân trong thực hiện xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; nhiều mô hình, điển hình Dân vận khéo đi đầu trong đóng góp kinh phí, hiến đất, sức lao động để làm đường giao thông nông thôn, xây dựng nhà văn hóa, nâng cấp công trình nước sạch, chỉnh trang làm đẹp đường làng, ngõ xóm; điển hình như mô hình Những con đường 2.000 đồng của thành phố Long Khánh đã vận động nhân dân hiến 5.000m² đất mở đường, phát động mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên nhân dân đóng góp 2.000 đồng/tháng với tổng trị giá trên 9,4 tỷ đồng đã làm mới, sửa chữa, bê tông hóa 27 tuyến đường giao thông nông thôn; mô hình vận động bà con dân tộc thiểu số đóng góp hơn 2 tỷ đồng để bê tông hóa đường vào làng dân tộc dài 1,7km tại huyện Cẩm Mỹ; hiến 500m² đất để làm đường của ông Nông Văn Tin huyện Cẩm Mỹ; Ông Chềnh Cún Pẩu huyện Định Quán đã hiến 1.000m² đất để xây dựng Nhà văn hóa ấp; Xã Bảo Hòa, huyện Xuân Lộc vận động nhân dân xây dựng tuyến đường Mã Vôi - Bưng Cần thành tuyến đường kiểu mẫu dài 1.000m đã góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn. Đến nay, toàn tỉnh có 105/170 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 27/105 xã nông thôn mới kiểu mẫu và 50 khu dân cư kiểu mẫu, huyện Xuân Lộc là huyện đầu tiên của cả nước đạt chuẩn huyện nông thôn mới nâng cao.

Trên lĩnh vực quốc phòng - an ninh các mô hình, điển hình đã phát huy hiệu quả tích cực, vận động Nhân dân xây dựng các mô hình tự quản về an ninh trật tự, góp phần quan trọng trong xây dựng thế trận lòng dân, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Duy trì các mô hình, điển hình có sức lan tỏa trong cộng đồng như: phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc gắn với công tác dân vận chung sức xây dựng nông thôn mới tại địa bàn trọng điểm phức tạp về an ninh trật tự của Công an tỉnh; mô hình nụ cười cảnh sát giao thông, cảnh sát khu vực thân thiện, gần dân, hiểu dân, trọng dân của huyện Trảng Bom; mô hình Đội nữ dân phòng vùng đồng bào tôn giáo của Hội Phụ nữ xã Gia Tân 1, huyện Thống Nhất và xã Xuân Phú, huyện Xuân Lộc; mô hình tổ liên gia tự quản, cụm dân cư tự quản ở xã Phú Lý, thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu; mô hình “Tiếng kẻng an ninh” của 11/11 huyện, thành phố.

Đối với lĩnh vực xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, những năm qua tỉnh luôn chọn công tác dân vận chính quyền là nhiệm vụ đột phá, trọng tâm là tập trung công tác dân vận gắn với việc xây dựng chỉnh đốn Đảng, triển khai các giải pháp phát triển kinh tế, thực hiện an sinh xã hội, tăng cường công tác giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp đông người, kéo dài của công dân, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao đạo đức của cán bộ, công chức, viên chức; công khai, dân chủ lấy ý kiến Nhân dân; vận động Nhân dân tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận đoàn thể trong sạch vững mạnh; nhiều mô hình thực hiện quy trình dân vận khéo trong giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, trong cải cách hành chính của 11/11 huyện, thành phố như: mô hình không hách dịch, cửa quyền, gây phiền hà cho Nhân dân khi thực thi công vụ của Ủy ban nhân dân các cấp; mô hình thực hiện tốt công tác tiếp dân, đối thoại trực tiếp với Nhân dân, kết quả 05 năm qua, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp đã tổ chức gần 1,2 nghìn hội nghị đối thoại, riêng đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã tổ chức 05 hội nghị đối thoại trực tiếp với hơn 860 lượt đoàn viên, hội viên và Nhân dân về các vấn đề nổi cộm, được dư luận xã hội quan tâm, giải quyết những vấn đề người dân bức xúc. Đặc biệt, năm 2022 thành phố Long Khánh đã triển khai thực hiện mô hình “Buổi sáng với Nhân dân” vào buổi sáng từ 07 giờ 15 phút đến 8 giờ 15 phút, lãnh đạo các cơ quan Nhà nước tiếp dân vào đầu giờ hàng ngày để kịp thời tiếp nhận, giải quyết các ý kiến, kiến nghị phản ánh, không chờ đến ngày tiếp dân định kỳ theo thông báo, qua 01 năm thực hiện đã đạt những kết quả tích cực, tỉnh chọn mô hình “Buổi sáng với Nhân dân” là mô hình Dân vận khéo của chính quyền các cấp. Năm 2023, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ban hành Chỉ thị về xây dựng và thực hiện mô hình “Chính quyền thân thiện” xã, phường, thị trấn nhằm đổi mới mạnh mẽ lề lối làm việc của chính quyền các cấp từ “mệnh lệnh” sang “phục vụ, hướng dẫn, vận động, thuyết phục”, xây dựng phong cách “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”, hướng đến sự hài lòng của người dân đối với đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp cơ sở; giao Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh chủ trì, phối hợp Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí minh tỉnh hướng dẫn và triển khai thực hiện mô hình “Phân loại chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế tại nguồn”.

Là địa phương có trên 70% dân số là người có đạo, với phương châm “Sống tốt đời, đẹp đạo”, hưởng ứng phong trào thi đua Dân vận khéo, các tổ chức tôn giáo, cơ sở thờ tự trên địa bàn tỉnh đã tích cực vận động chức sắc, tu sĩ, tín đồ, đồng bào dân tộc, tôn giáo hiến đất xây trường học, làm đường, xây dựng nhà tình thương, tham gia các hoạt động an sinh xã hội và trong công tác phòng, chống dịch Covid-19. Người có uy tín trong dân tộc, tôn giáo đã chủ động phối hợp, tham gia kịp thời giải quyết các vướng mắc ở cơ sở, cùng với các cơ quan chức năng giải quyết ổn thỏa nhiều vụ khiếu kiện đông người điển hình như: Ông K’Luận dân tộc Châu Mạ, huyện Tân Phú đã phối hợp hòa giải thành công 06 vụ mất đoàn kết nội bộ, ngăn chặn 02 vụ tảo hôn; Linh mục Nguyễn Văn Uy - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hòa Bình, Chánh xứ Lai Ổn Hố Nai 3 khéo vận động giáo dân thực hiện các hoạt động xã hội hóa giáo dục; Đại đức Thích Nguyên Thông - Phó Ban từ thiện xã hội Ban Trị sự Phật giáo tỉnh, Chủ trì Thiền tự Phước Quang, huyện Long Thành điển hình trong công tác vận động Từ thiện.

Không chỉ là tỉnh đặc thù về tôn giáo, Đồng Nai còn dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp, với 32 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, thu hút hơn 01 triệu lao động đến làm việc. Do đó, việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động luôn được quan tâm. Tỉnh đã có nhiều dự án nhà ở cho công nhân và khuyến khích doanh nghiệp xây dựng các ký túc xá công nhân; thực hiện trợ giá xe buýt đưa rước công nhân tại các khu công nghiệp; tặng vé tàu xe cho công nhân nghèo về quê đón tết; hỗ trợ vốn vay cho công nhân để họ có điều kiện cải thiện cuộc sống và yên tâm làm việc. Cùng với việc chăm lo cho công nhân, hằng năm lãnh đạo tỉnh Đồng Nai và một số sở, ngành liên quan đã tổ chức gặp gỡ các doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng hành cùng doanh nghiệp vì sự phát triển chung của tỉnh và đất nước.

Đặc biệt, là tỉnh có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhất là việc triển khai nhiều dự án trọng điểm quốc gia và của tỉnh, do đó việc triển khai phong trào Dân vận khéo trong công tác thu hồi đất, giải tỏa, bồi thường, tái định cư thực hiện các dự án phát triển kinh tế xã hội được cấp ủy, chính quyền tập trung lãnh đạo cả hệ thống chính trị thực hiện có hiệu quả, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân, điển hình huyện Long Thành thực hiện công tác dân vận trong tham gia giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, giải tỏa đền bù và tái định cư thực hiện dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành; cả hệ thống chính trị tỉnh, huyện, xã vào cuộc, tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân đồng thuận trong công tác thu hồi 5.000 ha đất của trên 5.000 hộ gia đình thuộc 06 xã trong vùng dự án sân bay Long Thành, hiện đã bàn giao trên 98% đất cho Ban Quản lý dự án thi công công trình, không để xảy ra khiếu kiện, điểm nóng trên địa bàn; huyện Vĩnh Cửu đã hoàn thành việc sắp xếp, ổn định 50 hộ dân đến khu tái định cư tại khu phố 1, thị trấn Vĩnh An; huyện Thống Nhất hỗ trợ 61 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án Cụm khu công nghiệp Hưng Lộc và dự án Hoa viên nghĩa trang Nhất An Viên.

Với những kết quả trên, có thể khẳng định rằng công tác dân vận và phong trào thi đua Dân vận khéo trên địa bàn tỉnh luôn được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nghiêm túc, sâu rộng, thực sự đi vào đời sống xã hội, trở thành phong trào chung của cả hệ thống chính trị và được các tầng lớp nhân dân đồng tình hưởng ứng, tham gia. Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức đối với Nhân dân, trong phục vụ Nhân dân; củng cố, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, huy động lực lượng, nguồn lực để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI Đảng bộ tỉnh đề ra.

Đạt được những kết quả to lớn trên, trong quá trình triển khai thực hiện công tác dân vận và phong trào thi đua Dân vận khéo, Đồng Nai rút ra 04 bài học kinh sau:

Thứ nhất, công tác dân vận và phong trào thi đua Dân vận khéo cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt kịp thời đúng hướng của các cấp ủy đảng trong việc cụ thể hóa các nội dung thực hiện công tác dân vận trong tình hình mới; tập trung chỉ đạo nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng công tác dân vận, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội.

Thứ hai, quán triệt và thực hiện tốt quan điểm: Phát huy quyền làm chủ, đáp ứng lợi ích thiết thực của Nhân dân và tạo sự đồng thuận trong xã hội; chú trọng kết hợp hài hòa các lợi ích, huy động nguồn lực cho việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị gắn với lợi ích trực tiếp của người dân; quyền lợi phải đi đôi với nghĩa vụ công dân; huy động sức dân phải đi đôi với bồi dưỡng sức dân. Việc xây dựng các mô hình, điển hình Dân vận khéo phải đa dạng và xuất phát từ tình hình, đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, góp phần giải quyết được những vấn đề bức xúc trong cuộc sống hàng ngày, đem lại lợi ích thiết thực, cụ thể cho địa phương, đơn vị và Nhân dân.

Thứ ba, phát huy vai trò nòng cốt của ban dân vận, khối dân vận cấp ủy trong việc tham mưu cho cấp ủy, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện; thường xuyên quan tâm bố trí phân công đúng người đúng việc, xây dựng đội ngũ cán bộ ban dân vận, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể có đủ năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; phát huy tốt vai trò lực lượng nòng cốt, những người có uy tín, các chức sắc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, vận động, xây dựng phong trào ngay từ cơ sở. Thực hiện hiệu quả công tác nắm tình tình, tiếp cận nhanh, giải quyết vấn đề sớm, không để kéo dài phức tạp.

 Thứ tư, thường xuyên duy trì công tác kiểm tra, giám sát, chú trọng công tác tổ chức sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện; kịp thời biểu dương, khen thưởng, nhân rộng các mô hình, điển hình để tạo phong trào thi đua ngày càng sâu rộng; đẩy mạnh công tác tuyên truyền các điển hình tập thể, cá nhân trên các phương tiện thông tin đại chúng tạo sự lan tỏa trong toàn xã hội.

Thấm nhuần lời dạy của Bác: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, tỉnh Đồng Nai tiếp tục phát huy phong trào thi đua Dân vận khéo, thực hiện tốt công tác dân vận trong hệ thống chính trị; xây dựng và lan toả những mô hình Dân vận khéo, để tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng an ninh, xây dựng và phát triển tỉnh Đồng Nai ngày càng phồn vinh, giàu mạnh.

Văn Đạt