Mô hình “Ngôi nhà trí tuệ”

Trong thời gian qua, cả hệ thống chính trị huyện Vĩnh Cửu đã đẩy mạnh việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông mới (NTM), qua đó, đã làm thay đổi bộ mặt nông thôn, một trong những tiêu chí quan trọng để đạt chuẩn NTM là về văn hóa, do đó, việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa nông thôn là một trong những yêu cầu cần thiết và phải đạt được. Trong quá trình thực hiện, nhiều thiết chế văn hóa được xây dựng, nhiều câu lạc bộ, đội, nhóm sinh hoạt văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao được thành lập và tổ chức hoạt động, góp phần giữ gìn “hồn quê Việt” cũng như phát huy bản sắc văn hóa nông thôn. Đến nay, toàn huyện đã xây dựng được 11/11 Trung tâm Văn hóa, thể thao - Học tập cộng đồng cấp xã, 47/51 Nhà văn hóa ấp, các thiết chế này đã được trang bị khá đầy đủ, hiệu quả về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ thể thao ngoài trời và thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao phục vụ người dân.

Tuy nhiên, tại các thiết chế văn hóa, đôi lúc, đôi nơi chưa tổ chức đa dạng, hiệu quả một số hoạt động chưa có chiều sâu và vẫn còn mang tính tự phát. Do đó, để góp phần thực hiện đạt chuẩn tiêu chí 6 về văn hóa và đảm bảo tính bền vững, đồng thời, phát triển văn hóa đọc, nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, đồng thời, phát huy tối đa công năng của các thiết chế văn hóa, UBND huyện Vĩnh Cửu lựa chọn xây dựng và triển khai thực hiện mô hình dân vận khéo “Ngôi nhà Trí tuệ” tại các thiết chế văn hóa ấp, khu phố trên địa bàn huyện. Tại ngôi nhà trí tuệ đã tạo ra không gian học tập suốt đời, không giới hạn bất cứ môn học nào, mọi người tới đây để học tất cả những kiến thức cần thiết cho cuộc sống, từ các kiến thức khoa học tự nhiên tới khoa học xã hội, từ xây dựng nền tảng văn hóa tới định hướng nghề nghiệp, từ cách sử dụng tiếng Việt tới các ngoại ngữ,… Mục tiêu nhất quán của các Ngôi nhà Trí tuệ là thúc đẩy việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm, sự hiểu biết và lan tỏa lòng nhân ái một cách sâu rộng trong cộng đồng.

Ngôi nhà trí tuệ là mô hình mang tính nhân văn sâu sắc, kinh phí cho việc đầu tư, trang bị các đầu sách, cơ sở vật chất, các điều kiện sinh hoạt hoàn toàn là kinh phí xã hội hóa. Được triển khai từ tháng 7 năm 2022, sau hơn 02 tháng chuẩn bị, ngày 19/8/2022, Ngôi nhà Trí tuệ xã Tân Bình - ngôi nhà trí tuệ đầu tiên của huyện được ra mắt và đi vào hoạt động. Từ đó đến nay, huyện đã có 16 Ngôi nhà Trí tuệ tại 12 xã, thị trấn được thành lập và đi vào hoạt động tại các thiết chế văn hóa trên địa bàn huyện. Trong quá trình triển khai, hệ thống Ngôi nhà trí tuệ trên địa bàn huyện đã vận động xã hội hóa được hơn 23.500 đầu sách; 300 kệ sách; 150 bộ bàn ghế; 10 máy tính; 09 ti vi Samsung 50 inch; 05 bộ dụng cụ dạy học trực tuyến; 12 bàn bóng bàn; 03 máy chiếu; 20 bàn cờ tướng; 05 sân cầu lông; 60 bộ dụng cụ thể dục, thể thao, ước tính tổng trị giá khoảng 993 triệu đồng. Tại các Ngôi nhà Trí tuệ đã thành lập hơn 100 câu lạc bộ; trung bình mỗi ngôi nhà trí tuệ thu hút hơn 100 người/ngày đến sinh hoạt, tập trung đông nhất là dịp cuối tuần và các buổi tối. Đặc biệt, đến nay các Ngôi nhà Trí tuệ trên địa bàn huyện đã tiếp và giao lưu 06 đoàn người nước ngoài (Mỹ, Anh, Philipins,…) để chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng và tổ chức hoạt động tại các Ngôi nhà Trí tuệ và giao lưu phát triển kỹ năng tiếng Anh cho các câu lạc bộ tiếng Anh. Đặc biệt, tại xã Phú Lý, một xã vùng xa của huyện, nơi có 539 đồng bào dân tộc Chơ ro sinh sống, đồng bào dân tộc cũng thường xuyên đến Ngôi nhà Trí tuệ để đọc sách, sinh hoạt câu lạc bộ dân vũ, thể dục, thể thao sau những giờ làm việc và các ngày cuối tuần. Năm 2023, huyện đã xây dựng kế hoạch và nhân rộng mô hình này tại các trường học trên địa bàn với mục tiêu góp phần phát triển văn hóa đọc trong các em học sinh từ cấp tiểu học đến trung tâm phổ thông. Đến nay, đã có 30 Ngôi nhà trí tuệ tại các trường học, bình quân có trên 100 lượt học sinh/ngày đến đọc sách và tham gia các hoạt động tại các Ngôi nhà trí tuệ.

Thiết nghĩ mô hình “Ngôi nhà trí tuệ'' cần được nhân rộng nhiều hơn nữa, để góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của sách đối với việc nâng cao kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người; phát triển phong trào đọc sách, văn hóa đọc trong cộng đồng; hình thành thói quen đọc sách trong gia đình, xã hội, quan trọng nhất là ngay từ trên ghế nhà trường các em học sinh đã được hình thành tốt thói quen, kỹ năng với sách... Từ đó, tạo sự lan tỏa tích cực và có hiệu quả trong việc triển khai thực hiện phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” trên địa bàn huyện.

Huỳnh Thanh Xuân

                                                                                                                   Một số hình ảnh Ngôi nhà trí tuệ